Từ ngày 1/1/2026, các quy định về bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp chính thức được áp dụng theo Nghị định số 374/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Đây là nghị định mới, thay thế và hoàn thiện nhiều nội dung trước đây tại Nghị định 28/2015/NĐ-CP, nhằm khắc phục những điểm còn chung chung, thiếu thống nhất trong thực tiễn áp dụng.

Người lao động làm thủ tục hưởng bảo hiểm thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội. Ảnh minh họa.

Theo Điều 8 Nghị định 374/2025/NĐ-CP, người lao động được bảo lưu thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp trong 5 trường hợp cụ thể.

Thứ nhất, người lao động đã hưởng trợ cấp thất nghiệp nhưng vẫn còn thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp chưa được giải quyết hưởng. Điều kiện đặt ra là tổng thời gian đã đóng phải trên 36 tháng đến đủ 144 tháng. Phần thời gian chưa giải quyết hưởng sẽ được bảo lưu để tính cho lần hưởng tiếp theo. Trường hợp người lao động đã đóng trên 144 tháng thì phần thời gian chưa giải quyết hưởng sẽ không được bảo lưu.

Thứ hai, người lao động bị hủy quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp. Khi đó, toàn bộ thời gian đã đóng BHTN nhưng chưa hưởng sẽ được bảo lưu.

Thứ ba, người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp nhưng bị chấm dứt hưởng trong những trường hợp pháp luật cho phép bảo lưu. Phần thời gian chưa hưởng sẽ tiếp tục được bảo lưu để làm căn cứ cho lần hưởng sau.

Thứ tư, người lao động không đến nhận tiền trợ cấp thất nghiệp sau 3 tháng kể từ ngày hết thời hạn hưởng, nếu không có thông báo bằng văn bản. Số tháng tương ứng với thời gian không nhận tiền sẽ được bảo lưu.

Thứ năm, người lao động được cơ quan Bảo hiểm xã hội xác nhận bổ sung thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp sau khi đã chấm dứt hưởng trợ cấp. Nghị định quy định rõ cách tính để xác định số tháng được bảo lưu, kể cả trong trường hợp lần hưởng sau cùng có thời gian đóng dưới 36 tháng.

Nghị định 374/2025/NĐ-CP cũng khẳng định nguyên tắc chung: Cứ mỗi 1 tháng người lao động đã hưởng trợ cấp thất nghiệp thì tương ứng với 12 tháng đã đóng bảo hiểm thất nghiệp; thời gian này sẽ bị trừ khi xác định phần còn lại được bảo lưu.

So với Nghị định 28/2015/NĐ-CP trước đây, quy định mới có nhiều điểm tiến bộ. Trước kia, pháp luật không đặt ra giới hạn tối đa về thời gian được bảo lưu, không liệt kê đầy đủ từng tình huống cụ thể và cũng chưa có công thức rõ ràng để tính trong trường hợp phát sinh thời gian đóng bổ sung. Điều này khiến việc áp dụng giữa các địa phương đôi khi chưa thống nhất, người lao động cũng khó nắm bắt chính xác quyền lợi của mình.

Việc bổ sung mốc 144 tháng và chuẩn hóa toàn bộ các trường hợp được bảo lưu theo Nghị định 374/2025/NĐ-CP được đánh giá là cần thiết, phù hợp với thực tiễn. Quy định mới vừa bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động, vừa tăng tính minh bạch, dễ hiểu trong quá trình thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp. Đây cũng là cơ sở để cơ quan quản lý, cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện thống nhất trên phạm vi cả nước, hạn chế vướng mắc, khiếu nại phát sinh.

Từ năm 2026, người lao động cần chủ động theo dõi quá trình đóng - hưởng bảo hiểm thất nghiệp của mình, nắm rõ các trường hợp được bảo lưu để bảo vệ đầy đủ quyền lợi khi tham gia thị trường lao động.

Lao động nữ: Hưởng 45% mức bình quân tiền lương khi đủ 15 năm đóng, sau đó mỗi năm thêm 2%. Như vậy, đủ 24 năm sẽ được 63%.

Lao động nam: Hưởng 45% khi đủ 20 năm, sau đó mỗi năm thêm 2%. Tức 24 năm được 53%. Trường hợp nam đóng từ 15 đến dưới 20 năm: Hưởng 40% cho 15 năm đầu, mỗi năm thêm 1%.

Ngoài ra, căn cứ Điều 72 Luật BHXH 2024, mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH để tính lương hưu và trợ cấp một lần được xác định như sau:

Trước 1995: 5 năm cuối

1995 – 2000: 6 năm cuối

2001 – 2006: 8 năm cuối

2007 – 2015: 10 năm cuối

2016 – 2019: 15 năm cuối

2020 – 2024: 20 năm cuối

Từ 2025 trở đi: Toàn bộ thời gian đóng BHXH.

Như vậy, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ 24 năm đóng BHXH được tính theo công thức: Mức lương hưu hằng tháng = Tỉ lệ hưởng x Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Ảnh minh hoạ.

Lao động nữ nghỉ hưu năm 2025, nếu đóng đủ 24 năm BHXH, sẽ nhận lương hưu với tỉ lệ 63% tiền lương tháng đóng BHXH. Lao động nam đóng đủ 24 năm BHXH sẽ nhận tỉ lệ 53%.

Theo Luật BHXH năm 2024, người lao động cần đáp ứng đồng thời hai điều kiện để được hưởng lương hưu.

Về thời gian đóng BHXH: Người lao động phải có thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên thay vì 20 năm như quy định cũ. Quy định này giúp nhiều người có thời gian tham gia ngắn hơn vẫn được hưởng chế độ hưu trí.

Về độ tuổi nghỉ hưu: Tuổi nghỉ hưu được thực hiện theo lộ trình quy định tại Bộ luật Lao động năm 2019. Cụ thể, đối với nam, từ đủ 60 tuổi 3 tháng vào năm 2021, tăng thêm 3 tháng mỗi năm cho đến khi đạt đủ 62 tuổi vào năm 2028. Đối với nữ, từ đủ 55 tuổi 4 tháng vào năm 2021, tăng thêm 4 tháng mỗi năm cho đến khi đạt đủ 60 tuổi vào năm 2035.

Pháp luật cũng quy định một số trường hợp đặc biệt được nghỉ hưu sớm hơn, nhưng vẫn phải đảm bảo thời gian đóng BHXH tối thiểu, bao gồm: Người làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc ở vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; Người khai thác than hầm lò; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công an nhân dân và các đối tượng đặc thù khác; người bị nhiễm HIV/AIDS do rủi ro nghề nghiệp hoặc suy giảm khả năng lao động.

Việc này để thực hiện Nghị quyết số 175/NQ-CP ngày 30/10/2023 của Chính phủ về phê duyệt Đề án Trung tâm dữ liệu quốc gia; Kết luận Phiên họp lần thứ nhất của Ban chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Đồng thời, thực hiện Đề án 06 tại Thông báo số 171 ngày 11/4/2025 của Văn phòng Chính phủ, trong đó, giao Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài chính và các cơ quan, đơn vị liên quan xây dựng quy trình và cung cấp dịch vụ công trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, tại địa chỉ https://dichvucong.gov.vn đối với 6 thủ tục bảo hiểm thất nghiệp từ ngày 21/7/2025.

6 thủ tục bảo hiểm thất nghiệp này bao gồm: Thông báo tìm kiếm việc làm hằng tháng đối với các trường hợp bất khả kháng, giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp, tạm dừng, tiếp tục, chấm dứt, chuyển nơi hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Trên cơ sở đó, để việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến, hỗ trợ người lao động thực hiện thủ tục được nhanh chóng, thuận tiện, Bộ Nội vụ đề nghị UBND các địa phương chỉ đạo Sở Nội vụ, Trung tâm Dịch vụ việc làm triển khai ngay, thực hiện theo quy trình, biểu mẫu của Bộ Nội vụ về việc tiếp nhận, giải quyết 6 thủ tục bảo hiểm thất nghiệp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia từ ngày 21/7.

Đồng thời, sử dụng tài khoản quản trị cấp cao của UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (đăng ký bằng thiết bị chứng thư số được cấp cho UBND tỉnh, hoặc cơ quan được UBND tỉnh ủy quyền quản lý) để phân quyền cho tài khoản quản trị của Sở Nội vụ và Trung tâm Dịch vụ việc làm, nhằm giải quyết các thủ tục hành chính nêu trên.

Bộ Nội vụ triển khai thí điểm dịch vụ công trực tuyến cho 6 thủ tục bảo hiểm thất nghiệp từ 21/7. (Ảnh minh hoạ)

Sở Nội vụ rà soát và có giải pháp để nâng cấp hệ thống quản lý văn bản và điều hành (hệ thống Office) của Sở, nhằm đảm bảo khả năng tích hợp với Cổng Dịch vụ công quốc gia theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật do Cổng Dịch vụ công quốc gia ban hành.

Bộ Nội vụ cũng đề nghị các địa phương rà soát việc giao chỉ tiêu liên quan đến “Chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến” của tỉnh, thành phố.

Việc này để tránh hạn chế quyền của người lao động, vì hiện nay đa số người lao động là lao động phổ thông, thực hiện giao dịch điện tử không thành thạo.

Việc nộp hồ sơ trực tuyến chỉ là một phương thức hỗ trợ người lao động bên cạnh phương thức nộp hồ sơ trực tiếp.

Bộ Nội vụ cũng đề nghị các đơn vị trong quá trình tổ chức thực hiện, nếu có phát sinh, vướng mắc thì phản ánh về Bộ Nội vụ để tổng hợp, hướng dẫn.

Theo ông Trần Tuấn Tú, Trưởng Phòng Bảo hiểm thất nghiệp, Cục Việc làm (Bộ Nội vụ), hiện nay, người lao động không cần đến tận nơi nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp mà có thể thực hiện thủ tục đề nghị hưởng chế độ online trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Hồ sơ, giấy tờ liên quan đến đối tượng thụ hưởng đã được liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, giúp giảm thiểu giấy tờ và đơn giản hóa thủ tục.

Việc chuyển hưởng trợ cấp thất nghiệp liên quan đến nơi cư trú của người lao động cũng không có trở ngại. Người lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động và có nhu cầu hưởng trợ cấp thất nghiệp có thể nộp hồ sơ ở bất cứ đâu thuận tiện, dù là nơi cư trú, nơi thường trú..., miễn là phù hợp với điều kiện cá nhân.

Ngoài ra, ông Tú nhấn mạnh Cổng Dịch vụ công quốc gia là một kênh để người lao động lựa chọn nộp hồ sơ, chứ không phải kênh thay thế hoàn toàn việc nộp hồ sơ trực tiếp. “Đây là quyền lựa chọn của người lao động”, ông Tú cho hay.

“Việc triển khai thí điểm 6 dịch vụ công trực tuyến về bảo hiểm thất nghiệp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia không có nghĩa là thay đổi hoàn toàn cách thức nộp hồ sơ, mà là bổ sung thêm một hình thức để người lao động có thêm lựa chọn linh hoạt, tiện ích hơn”, ông Tú nhấn mạnh.

Thêm rằng hiện nay, cơ sở dữ liệu cũng đang trong quá trình hoàn thiện nên việc triển khai đôi khi còn gặp một số vướng mắc nhất định.

Theo quy định mới, hoạt động đầu tư từ các quỹ bảo hiểm phải tuân thủ nguyên tắc đầu tư riêng của từng quỹ theo các luật hiện hành. Việc đầu tư được ưu tiên dành cho trái phiếu Chính phủ, nhất là trái phiếu dài hạn, trên cơ sở phương án đầu tư hằng năm do Hội đồng quản lý bảo hiểm xã hội thông qua và xác định theo tỷ trọng so với tổng danh mục đầu tư của Bảo hiểm Xã hội Việt Nam.

Danh mục đầu tư tại thị trường trong nước bao gồm công cụ nợ của Chính phủ như trái phiếu Chính phủ, tín phiếu Kho bạc, công trái xây dựng Tổ quốc; trái phiếu chính quyền địa phương và trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh; tiền gửi tại các ngân hàng thương mại nhà nước hoặc các ngân hàng thương mại cổ phần có trên 50% vốn điều lệ do nhà nước sở hữu, với điều kiện các ngân hàng này không thuộc diện bị kiểm soát đặc biệt; trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi phát hành bởi các ngân hàng đáp ứng điều kiện tương tự. Trong khi đó, danh mục đầu tư tại thị trường quốc tế chỉ bao gồm trái phiếu Chính phủ.

Ảnh minh họa.

Về phương thức đầu tư, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam có thể tự đầu tư hoặc ủy thác đầu tư. Trong trường hợp ủy thác, cơ quan này phải xây dựng phương án cụ thể và trình Hội đồng quản lý thông qua trong kế hoạch đầu tư hằng năm. Phương án ủy thác phải nêu rõ sự cần thiết, tiêu chí lựa chọn tổ chức nhận ủy thác (gồm công ty quản lý quỹ, công ty chứng khoán hoặc ngân hàng thương mại có chức năng nhận ủy thác đầu tư), nội dung chi tiết của hoạt động ủy thác, phương án xử lý trong trường hợp tổ chức nhận ủy thác không thực hiện được nhiệm vụ và các nội dung khác phục vụ quản lý. Sau khi phương án được thông qua, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam sẽ lựa chọn tổ chức nhận ủy thác và ký hợp đồng theo nội dung đã được quy định.

Nghị định quy định mức trích lập quỹ dự phòng rủi ro tối đa không quá 2% số tiền sinh lời từ hoạt động đầu tư trong năm, cho đến khi số dư quỹ này đạt 5% dư nợ đầu tư vào tiền gửi và trái phiếu của ngân hàng trong năm liền kề trước đó. Mức trích cụ thể do Giám đốc Bảo hiểm Xã hội Việt Nam quyết định. Trong thời gian chưa sử dụng, quỹ dự phòng này tiếp tục được đầu tư vào công cụ nợ của Chính phủ.

Toàn bộ tiền sinh lời từ hoạt động đầu tư sau khi trích quỹ dự phòng được phân bổ vào ba quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp theo tỷ lệ đóng góp sinh lời của từng quỹ. Đối với quỹ bảo hiểm xã hội, sau khi trừ chi tổ chức và hoạt động theo quy định, phần còn lại được bổ sung vào các quỹ thành phần. Đối với quỹ bảo hiểm y tế, tiền sinh lời được bổ sung vào quỹ dự phòng và sử dụng theo quy định pháp luật. Đối với quỹ bảo hiểm thất nghiệp, toàn bộ phần sinh lời được bổ sung vào quỹ để sử dụng. Việc phân bổ và sử dụng tiền sinh lời được thực hiện hàng tháng và sẽ được điều chỉnh khi quyết toán năm.

Các khoản lãi từ tài khoản phản ánh thu, chi của ba quỹ bảo hiểm (bao gồm cả lãi tiền gửi có kỳ hạn theo hình thức chuyển tiền tự động) được thực hiện theo cơ chế tài chính do Chính phủ quy định. Các chi phí liên quan đến hoạt động đầu tư như lưu ký, giao dịch và chi phí khác sẽ được chi trả theo cơ chế tài chính áp dụng chung cho bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp. Số tiền gốc từ các khoản đầu tư được theo dõi và hạch toán riêng theo từng quỹ, trong đó quỹ bảo hiểm xã hội được chi tiết đến từng quỹ thành phần. Tiền sinh lời từ các khoản đầu tư, bao gồm cả tiền sinh lời của quỹ dự phòng rủi ro, được phân bổ và hạch toán đúng theo quy định. Đối với khoản đầu tư quá hạn, số tiền thu hồi được ưu tiên hạch toán thu gốc trước, sau đó đến tiền sinh lời, trừ khi có quyết định khác từ cơ quan tư pháp.

Nghị định cũng nêu rõ trách nhiệm của Bảo hiểm Xã hội Việt Nam trong việc tổ chức đầu tư đúng quy định, chịu trách nhiệm trước Hội đồng quản lý, thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, lưu trữ hồ sơ và cung cấp thông tin cho các cơ quan có thẩm quyền khi được yêu cầu. Giám đốc Bảo hiểm Xã hội Việt Nam có trách nhiệm ban hành các quy chế nghiệp vụ đầu tư, quyết định mức trích quỹ dự phòng rủi ro hàng năm, xử lý các rủi ro phát sinh và thực hiện các nhiệm vụ khác theo thẩm quyền được quy định trong Nghị định. Một số điều của Nghị định 30/2016/NĐ-CP vẫn tiếp tục được áp dụng cho đến khi Luật Việc làm năm 2013 hết hiệu lực.

T.An

So với thời điểm năm 2002, khi BHXH Việt Nam được giao tổ chức, thực hiện chính sách BHYT, cả nước mới chỉ có khoảng 13,03 triệu người tham gia. Sau hơn 20 năm kiên trì triển khai các giải pháp đồng bộ, số người có thẻ BHYT đã tăng gấp bảy lần, tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam đạt được mục tiêu mà nhiều quốc gia phát triển phải mất hơn 40 năm mới hoàn thành.

Không chỉ tăng về số lượng, chất lượng quyền lợi của người tham gia BHYT cũng ngày càng được mở rộng. Theo thống kê, từ khi Luật BHYT có hiệu lực năm 2009 đến hết năm 2024, cả nước đã có hơn 2,12 tỷ lượt khám, chữa bệnh BHYT; quỹ BHYT chi trả gần 1 triệu tỷ đồng cho các hoạt động này. Riêng trong 6 tháng đầu năm 2025, có hơn 95,59 triệu lượt khám chữa bệnh BHYT, tăng 8,44% so với cùng kỳ năm 2024. Ước tính chi phí khám, chữa bệnh trong nửa đầu năm đạt hơn 76.100 tỷ đồng, tăng gần 10.000 tỷ đồng so với cùng kỳ, cho thấy vai trò ngày càng lớn của BHYT trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Ảnh minh họa.

Trong bối cảnh chi phí y tế tăng cao, đặc biệt với các bệnh mạn tính và bệnh hiểm nghèo, chính sách BHYT ngày càng khẳng định tính nhân văn, ưu việt. Nhiều bệnh nhân có chi phí điều trị lên đến hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng đã được quỹ BHYT chi trả, giúp giảm gánh nặng tài chính cho gia đình và đảm bảo quyền được tiếp cận dịch vụ y tế thiết yếu. BHYT không chỉ là "phao cứu sinh" cho người bệnh mà còn là nguồn lực hỗ trợ ngân sách nhà nước trong việc thực hiện các chính sách y tế cộng đồng.

Để đảm bảo sử dụng quỹ BHYT an toàn, hiệu quả, BHXH Việt Nam đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trong 6 tháng đầu năm 2025. Các cơ quan BHXH địa phương được giao dự toán chi khám, chữa bệnh ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định phân bổ. Đồng thời, BHXH các tỉnh, thành phố thường xuyên phân tích, cảnh báo các cơ sở có chi phí khám chữa bệnh tăng cao, tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT. Cơ quan BHXH cũng duy trì phối hợp chặt chẽ với cơ sở y tế, đội ngũ y bác sĩ để đảm bảo quyền lợi cho người dân, nâng cao hiệu quả phục vụ.

Trong bối cảnh tình hình kinh tế - xã hội trong nước và quốc tế còn nhiều diễn biến phức tạp, cùng với việc tái cơ cấu bộ máy theo Nghị quyết số 18-NQ/TW và mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ 1/7/2025, BHXH Việt Nam vẫn duy trì hoạt động ổn định, thông suốt. Các chỉ tiêu, nhiệm vụ được Chính phủ, Bộ Tài chính giao cơ bản hoàn thành đúng tiến độ. Tính đến tháng 6/2025, BHXH Việt Nam đã hoàn thành 2/7 nhiệm vụ năm 2025 do Bộ Tài chính giao, 5 nhiệm vụ còn lại đang thực hiện trong hạn.

Cùng với BHYT, số người tham gia BHXH và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) tiếp tục tăng. Cả nước hiện có 18,958 triệu người tham gia BHXH (tăng 652 nghìn người so với cùng kỳ năm 2024), trong đó BHXH bắt buộc là 17,061 triệu người và BHXH tự nguyện đạt 1,897 triệu người. Số người tham gia BHTN đạt 15,354 triệu, tăng gần 389 nghìn người. Công tác chi trả, giải quyết chế độ BHXH, BHTN được thực hiện kịp thời, đầy đủ: Hơn 61.600 người hưởng lương hưu và trợ cấp hàng tháng; 585.504 người nhận trợ cấp một lần; hơn 4,4 triệu lượt người nhận chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức; gần 400.000 người hưởng trợ cấp thất nghiệp và hơn 8.000 người được hỗ trợ học nghề.

Trước yêu cầu triển khai hiệu quả Luật BHXH số 41/2024/QH15 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT số 51/2024/QH15 có hiệu lực từ 1/7/2025, BHXH Việt Nam đã tích cực phối hợp với các bộ, ngành xây dựng các văn bản hướng dẫn, sửa đổi các quy định phù hợp với thực tiễn, đảm bảo quyền lợi cho người tham gia. Đồng thời, công tác truyền thông chính sách được đổi mới, tận dụng tối đa nền tảng số, phổ biến rộng rãi những điểm mới của chính sách đến người dân và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, hoạt động cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, số hóa hồ sơ tiếp tục được đẩy mạnh gắn với Đề án 06, tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp trong quá trình tham gia và thụ hưởng chính sách. Quản lý đầu tư quỹ được thực hiện đúng quy định, an toàn và hiệu quả; công tác kiểm tra, thanh tra được tăng cường nhằm bảo vệ quyền lợi của người tham gia, xử lý nghiêm các vi phạm.

Với những kết quả đạt được, có thể khẳng định chính sách BHYT nói riêng và chính sách an sinh xã hội nói chung đang phát huy hiệu quả tích cực trong đời sống người dân, góp phần vào sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước.

P.T

Đây là một trong những chính sách quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp tới người lao động, người sử dụng lao động và nhóm thụ hưởng chính sách an sinh xã hội, đảm bảo sự ổn định về tài chính quỹ BHYT và tạo điều kiện thuận lợi trong triển khai thực tiễn.

Cụ thể, theo Nghị định 188/2025/NĐ-CP, mức đóng bảo hiểm y tế do người sử dụng lao động đóng hoặc người lao động đóng hoặc cùng đóng được quy định như sau: mức đóng hằng tháng bằng 4,5% tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, trong đó người sử dụng lao động đóng 2/3 và người lao động đóng 1/3.

Ảnh minh họa.

Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước… theo quy định của Luật Hợp tác xã không hưởng tiền lương; Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên… có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất có mức đóng bảo hiểm y tế bằng 4,5% tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và do đối tượng tự đóng.

Mức đóng hằng tháng của đối tượng quy định tại điểm i khoản 1 Điều 12 của Luật Bảo hiểm y tế bằng 4,5% mức lương cơ sở và do người sử dụng lao động của công nhân và viên chức quốc phòng đang phục vụ trong quân đội, người sử dụng lao động của công nhân công an đang công tác trong công an nhân dân đóng.

Người lao động là cán bộ, công chức, viên chức đang trong thời gian bị tạm giữ, tạm giam, tạm đình chỉ công tác hoặc tạm đình chỉ chức vụ mà chưa bị xử lý kỷ luật thì mức đóng hàng tháng bằng 4,5% của 50% mức tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của người lao động của tháng liền kề trước khi bị tạm giam, tạm giữ hoặc tạm đình chỉ theo quy định của pháp luật, trong đó người sử dụng lao động đóng 2/3 và người lao động đóng 1/3.

Trường hợp cơ quan có thẩm quyền kết luận là không vi phạm pháp luật, người sử dụng lao động và người lao động phải truy đóng bảo hiểm y tế trên số tiền lương được truy lĩnh.

Mức đóng của nhóm đối tượng do cơ quan bảo hiểm xã hội đóng được quy định như sau: Người đang hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng có mức đóng bảo hiểm y tế hằng tháng bằng 4,5% tiền lương hưu hoặc trợ cấp mất sức lao động; Mức đóng hằng tháng của người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp bằng 4,5% tiền trợ cấp thất nghiệp.

Mức đóng bảo hiểm y tế hằng tháng bằng 4,5% mức lương cơ sở áp dụng cho đối tượng là cán bộ xã, phường, thị trấn đã nghỉ việc đang hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng; Người nghỉ việc hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng; người nghỉ việc hưởng trợ cấp ốm đau đối với người lao động bị mắc bệnh thuộc danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày hoặc người lao động nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội; người nghỉ việc hưởng chế độ thai sản từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Nhóm do ngân sách Nhà nước đóng: mức đóng hằng tháng được quy định bằng 4,5% mức lương cơ sở và đóng thông qua cơ quan, tổ chức, đơn vị cấp học bổng.

Mức đóng của nhóm do ngân sách Nhà nước hỗ trợ mức đóng được quy định như sau: bằng 4,5% mức lương cơ sở do đối tượng tự đóng và được ngân sách nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng theo quy định.

Việc ban hành Nghị định 188/2025/NĐ-CP với nội dung chi tiết, đầy đủ và giữ nguyên mức đóng BHYT cho thấy cam kết của Chính phủ trong việc ổn định chính sách an sinh, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng.

Đồng thời, đây cũng là bước chuẩn bị quan trọng để hướng tới mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng Quỹ BHYT, góp phần giảm gánh nặng chi phí khám chữa bệnh cho người dân trong dài hạn.

Chính sách Trợ cấp hưu trí xã hội được quy định chi tiết tại Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và Nghị định số 176/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Đây là một chính sách nhân văn, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc đảm bảo an sinh xã hội, giúp người cao tuổi có cuộc sống ổn định hơn khi về già.

Từ 1/7/2025, người cao tuổi đủ điều kiện sẽ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội mức 500.000 đồng/tháng. (Ảnh minh họa: B.D).

Theo quy định của Luật, để được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, công dân Việt Nam cần đáp ứng các điều kiện sau:

- Là công dân Việt Nam.

- Đủ 75 tuổi trở lên.

- Không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng; hoặc đang hưởng lương hưu/trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng nhưng với mức thấp hơn 500.000 đồng/tháng.

- Có văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Đặc biệt, chính sách có ưu tiên cho những người thuộc diện khó khăn hơn. Nếu công dân Việt Nam thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo theo quy định của Chính phủ, điều kiện về tuổi sẽ được hạ xuống, chỉ cần từ đủ 70 đến dưới 75 tuổi là đã có thể đăng ký hưởng trợ cấp.

Mức hưởng trợ cấp

Hiện tại, mức trợ cấp hưu trí xã hội là 500.000 đồng/tháng. Điều đáng chú ý là các tỉnh, thành phố có thể linh hoạt quyết định hỗ trợ thêm tùy theo điều kiện kinh tế - xã hội, khả năng cân đối ngân sách và việc huy động các nguồn lực xã hội tại địa phương.

Trong trường hợp người hưởng đồng thời thuộc đối tượng hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng, họ sẽ được hưởng chế độ trợ cấp cao hơn, đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho người cao tuổi.

Quy trình đăng ký nhận trợ cấp hưu trí xã hội được thiết kế đơn giản và thuận tiện, giúp người cao tuổi hoặc người thân dễ dàng thực hiện:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Người cao tuổi hoặc người thân chuẩn bị “Văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội” theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo Nghị định số 176/NĐ-CP ngày 30/6/2025. Sau đó, điền đầy đủ và chính xác các thông tin theo yêu cầu trong mẫu.

Bước 2: Nộp hồ sơ

Sau khi hoàn tất văn bản đề nghị, người đề nghị có thể lựa chọn một trong các hình thức sau để nộp hồ sơ:

Gửi trực tiếp hoặc qua tổ chức bưu chính đến Chủ tịch UBND xã, phường, đặc khu trực thuộc tỉnh, thành phố nơi cư trú.

Gửi văn bản bằng bản điện tử trên môi trường mạng nếu địa phương nơi cư trú có triển khai hình thức tiếp nhận này.

Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ khi nhận được văn bản đề nghị, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ tiến hành xem xét, thực hiện xác thực và chuẩn hóa thông tin liên quan của người đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Nếu người đề nghị đủ điều kiện, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ ra quyết định và thực hiện chi trả trợ cấp hưu trí xã hội. Thời gian hưởng trợ cấp hằng tháng sẽ được tính từ tháng Chủ tịch UBND cấp xã ký quyết định.

Trong trường hợp người đề nghị không đủ điều kiện hưởng, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ có văn bản trả lời và nêu rõ lý do, đảm bảo tính minh bạch trong quá trình xét duyệt.

Một trong những điểm đáng lưu ý về việc chuyển nơi nhận trợ cấp: Trường hợp người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội thay đổi nơi cư trú và đề nghị được nhận chế độ trợ cấp hưu trí xã hội ở nơi cư trú mới, Chủ tịch UBND cấp xã nơi cư trú cũ quyết định thôi chi trả trợ cấp hưu trí xã hội tại địa bàn và có văn bản gửi kèm theo giấy tờ có liên quan của người đề nghị đến Chủ tịch UBND cấp xã nơi cư trú mới của người đề nghị. Chủ tịch UBND cấp xã nơi cư trú mới căn cứ giấy tờ liên quan của người đề nghị, xem xét quyết định tiếp tục trợ cấp hưu trí xã hội và thực hiện chi trả trợ cấp hưu trí xã hội từ tháng thôi chỉ trả tại nơi cư trú cũ.

Quy định mới mở ra cơ hội cho nhiều người lao động tiếp tục tích lũy thời gian đóng BHXH để đảm bảo quyền lợi về hưu trí, dù họ không còn tham gia BHXH bắt buộc. Đây là một chính sách nhân văn, thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đến an sinh xã hội, giúp người dân chủ động hơn trong việc chuẩn bị cho cuộc sống khi về già.

Mức đóng và phương thức đóng linh hoạt

Theo Thông tư số 11/2025/TT-BNV, mức đóng BHXH tự nguyện được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 36 của Luật BHXH. Cụ thể, người tham gia BHXH tự nguyện hằng tháng sẽ đóng bằng 22% mức thu nhập làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện vào Quỹ hưu trí và tử tuất.

Cán bộ BHXH Khu vực I tuyên truyền về chính sách BHXH tự nguyện tới các tiểu thương.

Mức đóng này được xác định dựa trên thu nhập do người tham gia lựa chọn, đảm bảo tính linh hoạt và phù hợp với khả năng tài chính của từng cá nhân. Việc duy trì mức đóng này vào Quỹ hưu trí và tử tuất là nhằm bảo toàn và phát triển quỹ, đảm bảo chi trả lương hưu và các chế độ tử tuất khác cho người tham gia khi đến tuổi và đủ điều kiện.

Điểm đáng chú ý của quy định mới là sự đa dạng trong phương thức đóng BHXH tự nguyện, nhằm tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân. Người tham gia có thể lựa chọn một trong các phương thức sau:

- Hằng tháng: Đây là phương thức cơ bản và phổ biến, giúp người tham gia phân bổ gánh nặng tài chính đều đặn theo từng tháng.

- 3 tháng/6 tháng/12 tháng/một lần: Các phương thức này phù hợp với những người có nguồn thu nhập không ổn định theo tháng hoặc muốn thanh toán định kỳ với số tiền lớn hơn, giảm thiểu số lần giao dịch.

- Một lần cho nhiều năm về sau: Đây là một lựa chọn đặc biệt hữu ích cho những người có khả năng tài chính dồi dào và muốn đóng BHXH một lần để không phải lo lắng về việc đóng định kỳ trong tương lai. Phương thức này giúp người tham gia an tâm về thời gian đóng của mình trong nhiều năm.

- Một lần cho thời gian đóng BHXH còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu: Phương thức này được thiết kế dành riêng cho những người lao động đã gần đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng vẫn còn thiếu một khoảng thời gian đóng nhất định. Việc đóng một lần phần còn thiếu giúp họ nhanh chóng đủ điều kiện và được hưởng lương hưu sớm hơn. Công thức tính cho trường hợp này sẽ được quy định riêng để đảm bảo tính công bằng và chính xác.

Có thể nói sự linh hoạt trong các phương thức đóng không chỉ giúp người dân chủ động hơn trong việc tham gia BHXH mà còn khuyến khích nhiều đối tượng hơn tiếp cận chính sách an sinh xã hội này. Đây là minh chứng cho nỗ lực của các cơ quan quản lý trong việc thích ứng với nhu cầu đa dạng của người dân và thúc đẩy diện bao phủ BHXH.

Thời hạn đóng và quy định chi tiết về thời điểm hưởng lương hưu

BHXH Việt Nam cho biết: Thời hạn đóng cụ thể cho từng phương thức đóng BHXH tự nguyện được quy định rõ ràng tại khoản 3 Điều 36 của Luật BHXH, giúp người tham gia dễ dàng nắm bắt và thực hiện:

Đối với phương thức đóng hằng tháng, người tham gia cần đóng trong tháng đó.

Đối với phương thức đóng 3 tháng/một lần, thời hạn đóng là trong 3 tháng của kỳ đó.

Đối với phương thức đóng 6 tháng/một lần, người tham gia cần hoàn thành việc đóng trong 4 tháng đầu của kỳ đóng.

Đối với phương thức đóng 12 tháng/một lần, thời hạn đóng là trong 7 tháng đầu của kỳ đóng.

Khi chọn phương thức đóng một lần cho nhiều năm về sau, việc đóng tiền phải được thực hiện tại thời điểm đăng ký phương thức đóng và mức thu nhập tháng làm căn cứ đóng.

Đối với phương thức đóng một lần cho thời gian đóng BHXH còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu, thời điểm đóng cũng là tại thời điểm đăng ký phương thức đóng và mức thu nhập tháng làm căn cứ đóng, nhưng sớm nhất là tháng liền kề trước tháng người lao động đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.

Về điều kiện và thời điểm hưởng lương hưu, Thông tư số 11/2025/TT-BNV cũng làm rõ các trường hợp cụ thể: Người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng lương hưu khi đáp ứng một trong các điều kiện sau:

- Đủ điều kiện hưởng lương hưu theo Điều 98 của Luật BHXH: Nghĩa là đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động và có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên.

- Đủ điều kiện hưởng lương hưu theo khoản 9 Điều 141 của Luật BHXH: Áp dụng cho người tham gia BHXH tự nguyện trước ngày 1/1/2021, có từ đủ 20 năm đóng BHXH tự nguyện trở lên và đủ 60 tuổi đối với nam, đủ 55 tuổi đối với nữ. Trường hợp người lao động có nguyện vọng hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 98 của Luật BHXH năm 2024 thì vẫn được phép.

Thời điểm hưởng lương hưu của người tham gia BHXH tự nguyện được tính toán chi tiết theo từng trường hợp:

Trường hợp thông thường (đủ điều kiện hưởng lương hưu): Lương hưu được tính từ ngày đầu tiên của tháng liền kề sau tháng đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Trường hợp người tham gia tiếp tục đóng BHXH tự nguyện sau khi đã đủ điều kiện hưởng lương hưu: Thời điểm hưởng lương hưu là ngày đầu tiên của tháng liền kề sau tháng người đó dừng đóng và có yêu cầu hưởng lương hưu. Điều này khuyến khích người lao động tiếp tục đóng để tăng mức hưởng lương hưu.

Trường hợp đang thực hiện phương thức đóng định kỳ (3 tháng, 6 tháng, 12 tháng một lần hoặc một lần cho nhiều năm về sau) theo Luật BHXH năm 2024 mà đủ điều kiện và có yêu cầu hưởng lương hưu: Thời điểm hưởng lương hưu là ngày đầu tiên của tháng liền kề sau tháng đủ điều kiện và có yêu cầu hưởng lương hưu.

Trường hợp người tham gia BHXH tự nguyện có thời gian đóng từ đủ 15 năm trở lên, đủ tuổi nghỉ hưu theo Bộ luật Lao động trước ngày Luật BHXH năm 2024 có hiệu lực (1/7/2025) và không tiếp tục đóng BHXH tự nguyện kể từ ngày 1/7/2025: Thời điểm hưởng lương hưu là ngày Luật BHXH có hiệu lực thi hành (1/7/2025).

Trường hợp người tham gia BHXH tự nguyện trước ngày 1/1/2021 có từ đủ 20 năm đóng BHXH tự nguyện trở lên, đủ 60 tuổi đối với nam, đủ 55 tuổi đối với nữ trước ngày Luật BHXH có hiệu lực thi hành và không tiếp tục đóng BHXH tự nguyện kể từ ngày 1/7/2025: Thời điểm hưởng lương hưu là ngày Luật BHXH có hiệu lực thi hành (1/7/2025).

Trường hợp người tham gia BHXH tự nguyện đóng một lần cho thời gian đóng BHXH còn thiếu: Thời điểm hưởng lương hưu là ngày đầu tiên của tháng liền kề sau tháng đóng đủ số tiền cho thời gian đóng BHXH còn thiếu.

Trường hợp không xác định được ngày sinh, tháng sinh (chỉ có năm sinh): Thời điểm hưởng lương hưu được tính từ ngày đầu tiên của tháng liền kề sau tháng đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 4 của Thông tư này. Tháng đủ tuổi nghỉ hưu sẽ được xác định trên cơ sở lấy ngày 1/1 của năm sinh làm căn cứ.

Những quy định chi tiết này của Thông tư số 11/2025/TT-BNV là cơ sở pháp lý quan trọng, giúp người dân và các cơ quan liên quan dễ dàng hơn trong việc thực hiện các thủ tục về BHXH tự nguyện, đảm bảo quyền lợi an sinh xã hội cho mọi người lao động.

Thông tư này quy định cụ thể các nội dung liên quan đến thẻ bảo hiểm y tế; phạm vi và mức hưởng bảo hiểm y tế; khám chữa bệnh trong một số trường hợp đặc biệt; phương thức thanh toán chi phí khám chữa bệnh và quản lý, sử dụng quỹ bảo hiểm y tế trong các đơn vị quân đội.

Thông tư áp dụng cho nhiều nhóm đối tượng, bao gồm sĩ quan quân đội nhân dân, quân nhân chuyên nghiệp tại ngũ; hạ sĩ quan, binh sĩ tại ngũ; học viên quân đội hưởng sinh hoạt phí là người Việt Nam hoặc người nước ngoài; học viên đào tạo sĩ quan dự bị từ 3 tháng trở lên chưa tham gia bảo hiểm y tế; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như quân nhân đang công tác tại Ban Cơ yếu Chính phủ và học viên cơ yếu cả người Việt Nam lẫn người nước ngoài. Ngoài ra, các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Bộ Quốc phòng, các cơ quan, đơn vị và cá nhân có liên quan cũng là đối tượng thực hiện Thông tư này.

Ảnh minh họa.

Theo Thông tư, người thuộc các nhóm nêu trên khi đi khám chữa bệnh tại các cơ sở bảo hiểm y tế sẽ được quỹ bảo hiểm thanh toán chi phí theo mức hưởng quy định tại Điều 11 của Nghị định số 70/2015/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung tại khoản 10 Điều 1 Nghị định số 74/2025/NĐ-CP.

Trường hợp khám chữa bệnh theo yêu cầu, người bệnh được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán phần chi phí nằm trong phạm vi được quy định tại khoản 1 Điều 21 và Điều 22 của Luật Bảo hiểm y tế, phần chênh lệch còn lại người bệnh phải tự thanh toán với cơ sở khám chữa bệnh. Về chi phí vận chuyển, quỹ bảo hiểm y tế sẽ chi trả cho cơ sở thực hiện dịch vụ vận chuyển người bệnh theo giá dịch vụ được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Trường hợp chưa có giá phê duyệt, mức thanh toán được tính dựa trên khoảng cách thực tế giữa hai cơ sở khám chữa bệnh, theo định mức nhiên liệu là 0,2 lít xăng RON 95-III cho mỗi km di chuyển. Đơn giá xăng được áp dụng theo công bố tại thời điểm vận chuyển.

Nếu phương tiện vận chuyển không dùng xăng hoặc dầu, mức thanh toán vẫn căn cứ theo quy định về chi phí nhiên liệu nêu trên. Khi có nhiều người bệnh được vận chuyển trên một phương tiện, mức thanh toán tính như với một người. Cơ sở y tế chuyển tuyến có trách nhiệm tổng hợp chi phí và làm thủ tục thanh toán với cơ quan bảo hiểm xã hội, có xác nhận của nhân viên y tế nơi tiếp nhận.

Trường hợp người bệnh tự túc phương tiện vận chuyển, quỹ bảo hiểm y tế sẽ thanh toán một chiều theo hình thức khoán cho cơ sở khám chữa bệnh tiếp nhận bệnh nhân. Người bệnh cần cung cấp hóa đơn hợp lệ và nội dung tự túc phải được ghi rõ trên phiếu chuyển tuyến. Cơ sở tiếp nhận có trách nhiệm hoàn trả chi phí cho người bệnh và lập thủ tục thanh toán với bảo hiểm xã hội.

Ngoài ra, Thông tư còn quy định về việc lập dự toán, quản lý và sử dụng kinh phí chăm sóc sức khỏe ban đầu tại quân y đơn vị và y tế cơ quan; ký hợp đồng bảo hiểm y tế; phân bổ, quản lý nguồn thu bảo hiểm; sử dụng quỹ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế đối với quân nhân.

Việc thanh toán được thực hiện trực tiếp giữa cơ quan bảo hiểm xã hội và người tham gia hoặc giữa cơ quan bảo hiểm xã hội với cơ sở khám chữa bệnh. Thông tư cũng nhấn mạnh yêu cầu đảm bảo minh bạch, hiệu quả trong quản lý, sử dụng nguồn quỹ, phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.

Việc ban hành Thông tư 63/2025/TT-BQP nhằm hoàn thiện cơ chế bảo hiểm y tế đối với lực lượng quân đội, lực lượng làm công tác cơ yếu, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và bảo vệ quyền lợi khám chữa bệnh cho người đang phục vụ trong lực lượng vũ trang. Đồng thời, đây là bước điều chỉnh cần thiết để phù hợp với thực tiễn triển khai Luật Bảo hiểm y tế và các văn bản liên quan trong bối cảnh mới. Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành là 1/7/2025.

P.T

Mức hưởng BHYT của người tham gia BHYT được quy định tại Điều 22 Luật BHYT. Tại Điểm a Khoản 1 Điều 22, Luật BHYT năm 2024 quy định 11 nhóm người tham gia BHYT khi khám bệnh, chữa bệnh đúng quy định sẽ được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng.

Ảnh minh họa.

11 nhóm này cụ thể như sau:

Sĩ quan quân đội nhân dân, quân nhân chuyên nghiệp đang tại ngũ; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ và sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật đang công tác trong lực lượng công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân;

Hạ sĩ quan, binh sĩ quân đội nhân dân đang tại ngũ; hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ trong công an nhân dân; học viên quân đội, học viên công an, học viên cơ yếu hưởng sinh hoạt phí là người Việt Nam;

Học viên quân đội, học viên công an, học viên cơ yếu hưởng sinh hoạt phí là người nước ngoài;

Học viên đào tạo sĩ quan dự bị từ 3 tháng trở lên chưa tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế;

Dân quân thường trực;

Người có công với cách mạng theo quy định của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng; cựu chiến binh;

Trẻ em dưới 6 tuổi;

Thân nhân của liệt sĩ, người có công nuôi dưỡng liệt sĩ theo quy định của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng;

Người thuộc hộ gia đình nghèo; người dân tộc thiểu số thuộc hộ gia đình cận nghèo đang cư trú tại xã, thôn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; người dân tộc thiểu số đang cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn; người đang cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; người đang sinh sống tại xã đảo, huyện đảo;

Người đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng; người đang hưởng trợ cấp nuôi dưỡng hằng tháng theo quy định của pháp luật có liên quan; người đang hưởng trợ cấp tuất hằng tháng mà thuộc đối tượng hưởng trợ cấp xã hội;

Người từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp tuất hằng tháng, người từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ cận nghèo đang hưởng trợ cấp tuất hàng tháng.

So với luật hiện hành chỉ có 6 nhóm được hưởng mức chi trả này, Luật BHYT năm 2024 đã tăng thêm 5 nhóm.

Đặc biệt, chi phí khám bệnh, chữa bệnh ngoài phạm vi được hưởng BHYT của 5 nhóm (từ nhóm 1 đến nhóm 5) thuộc danh sách 11 nhóm trên sẽ được chi trả từ nguồn kinh phí BHYT dành cho khám bệnh, chữa bệnh của nhóm đối tượng này; trường hợp nguồn kinh phí này không đủ thì do ngân sách nhà nước bảo đảm.

Theo luật hiện hành chỉ có nhóm 1 trong danh sách trên mới được hưởng chế độ này. So với luật hiện hành, Luật BHYT năm 2024 mở rộng thêm 4 nhóm mới.

P.T

Cơ quan BHXH sẽ giải quyết các chế độ ốm đau, thai sản trong thời gian tối đa 6 ngày làm việc cho tổ chức và 3 ngày cho cá nhân. (Ảnh minh hoạ)

Đây là quy định mới được BHXH Việt Nam nêu rõ trong quyết định về quy trình tiếp nhận hồ sơ và giải quyết hưởng chế độ ốm đau, thai sản, trợ cấp dưỡng sức phục hồi sức khỏe trên Cổng dịch vụ công (DVC) BHXH Việt Nam.

Theo yêu cầu của BHXH Việt Nam, cơ quan BHXH khu vực và BHXH cấp huyện thực hiện quy trình tiếp nhận hồ sơ và giải quyết hưởng chế độ ốm đau, thai sản, trợ cấp dưỡng sức, phục hồi sức khỏe trên Cổng DVC BHXH Việt Nam theo 2 bước.

Bước 1: Tiếp nhận hồ sơ điện tử

Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của cơ quan BHXH huyện, khu vực tiếp nhận hồ sơ do các cá nhân, tổ chức kê khai hoặc gửi trên Cổng DVC BHXH Việt Nam. Các cơ quan này kiểm tra tính hợp lệ, đầy đủ của các thông tin; chuyển bộ phận, phòng chế độ BHXH thuộc cơ quan BHXH huyện, khu vực trên phần mềm tiếp nhận và quản lý hồ sơ.

Trường hợp hồ sơ không hợp lệ, thiếu thông tin hoặc thông tin đối chiếu không khớp với dữ liệu đang quản lý, trong thời gian không quá 1 ngày làm việc, gửi vào địa chỉ email cho tổ chức, cá nhân để biết và hoàn thiện hồ sơ.

Bước 2: Giải quyết hưởng

Bộ phận, phòng chế độ BHXH cơ quan BHXH huyện, khu vực đối chiếu thông tin do cá nhân, tổ chức gửi đến trên phần mềm tiếp nhận và quản lý hồ sơ; xác định điều kiện hưởng và mức hưởng chế độ ốm đau, thai sản, trợ cấp dưỡng sức, phục hồi sức khỏe; trình lãnh đạo phê duyệt, ký điện tử; cập nhật kết quả giải quyết vào kho giấy tờ, kết quả trên Cổng DVC BHXH Việt Nam.

Về thời hạn giải quyết và chi trả các chế độ, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định, các cơ quan BHXH giải quyết tối đa 6 ngày làm việc đối với tổ chức; tối đa 3 ngày làm việc đối với cá nhân.

Ảnh minh hoạ.

Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã ký ban hành Nghị quyết số 78/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV về việc ghi nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc của chủ hộ kinh doanh đã tham gia trước ngày Luật BHXH số 41/2024/QH15 có hiệu lực thi hành.

Theo đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết nghị ghi nhận thời gian chủ hộ kinh doanh đã đóng BHXH bắt buộc trước ngày 1/7/2025 để làm căn cứ giải quyết chế độ BHXH theo quy định của pháp luật về BHXH.

Chủ hộ kinh doanh đã đủ điều kiện hưởng chế độ BHXH trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành thì được giải quyết hưởng chế độ BHXH kể từ ngày đủ điều kiện hưởng chế độ BHXH theo quy định.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Chính phủ chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức thực hiện Nghị quyết này; chủ động giải quyết những vướng mắc phát sinh trong triển khai thực hiện; bảo đảm quyền lợi cho chủ hộ kinh doanh trong giải quyết chế độ BHXH.

Báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết này trong báo cáo tình hình thực hiện chính sách, chế độ BHXH và tình hình quản lý, sử dụng quỹ BHXH theo quy định của Luật BHXH.

Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội và Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, giám sát việc thực hiện Nghị quyết này.

Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025.

Luật BHXH 2024 (sửa đổi) chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, mở rộng thêm nhiều diện phải tham gia đóng BHXH bắt buộc, trong đó có chủ hộ kinh doanh cá thể.

Cụ thể, theo khoản 1 điều 2 của luật BHXH 2024, quy định này áp dụng cho chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh theo quy định của Chính phủ.

Đây là quy định mới so với luật BHXH 2014 (còn hiệu lực đến ngày 30/6/2025). Trước đây, nhóm này có thể tham gia BHXH tự nguyện nếu muốn.

Mức đóng BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh cá thể được quy định tại điểm a, b khoản 4 điều 33 của luật BHXH 2024. Tỉ lệ đóng là 3% vào quỹ ốm đau và thai sản, 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Do đó, mức đóng của chủ hộ kinh doanh tham gia BHXH hằng tháng là 25% tiền lương. Chủ hộ kinh doanh có thể lựa chọn phương thức đóng hằng tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng một lần tùy theo nhu cầu.

Về căn cứ đóng, theo điểm d khoản 1 điều 31, chủ hộ kinh doanh được lựa chọn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc, nhưng thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

Đóng cao nhất 11,7 triệu đồng/tháng

Luật BHXH 2024 có hiệu lực từ ngày 1/7 năm nay mở rộng diện tham gia BHXH bắt buộc với nhiều nhóm đối tượng, trong đó có chủ hộ kinh doanh cá thể.

Về mức đóng BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh cá thể được quy định chi tiết tại điểm a, b khoản 4 Điều 33 Luật BHXH 2024 với tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc là 3% vào quỹ ốm đau và thai sản, 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Từ ngày 1/7, chủ hộ kinh doanh sẽ thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Ảnh minh họa.

Về căn cứ đóng, theo điểm d khoản 1 điều 31 Luật BHXH 2024, chủ hộ kinh doanh được lựa chọn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc nhưng thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

Do đó, mức đóng của chủ hộ kinh doanh tham gia BHXH hàng tháng là 25% tiền lương. Nhóm này có thể lựa chọn phương thức đóng hàng tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng một lần tùy theo nhu cầu.

Về mức tham chiếu, khoản 13 Điều 141 Luật BHXH 2024 quy định, khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu quy định tại luật này bằng mức lương cơ sở. Tại thời điểm mức lương cơ sở bị bãi bỏ thì mức tham chiếu không thấp hơn mức lương cơ sở đó.

Hiện nay, mức lương cơ sở là 2.34 triệu đồng/tháng, do đó mức đóng BHXH thấp nhất của chủ hộ kinh doanh là 25% x 2.34 triệu = 585.000 đồng/tháng. Trong khi đó, mức đóng BHXH cao nhất của chủ hộ kinh doanh là 11,7 triệu đồng/tháng (bằng 20 lần mức tham chiếu - PV).

Thủ tục đăng ký, lộ trình đóng ra sao?

Về thủ tục đăng ký, theo quy định tại Khoản 2, Điều 27, Khoản 2, Điều 28 Luật BHXH 2024, chủ hộ kinh doanh nếu thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc thì được lựa chọn 1 trong 2 cách để tham gia BHXH bắt buộc.

Thứ nhất, trường hợp đăng ký tham gia BHXH qua người sử dụng lao động thì hồ sơ gồm tờ khai đăng ký tham gia BHXH kèm theo danh sách người lao động tham gia BHXH.

Thứ hai, trường hợp chủ hộ kinh doanh tự nộp hồ sơ thì chỉ cần tờ khai đăng ký tham gia BHXH và nộp cho cơ quan BHXH trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Được biết, tại dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc có quy định lộ trình đóng BHXH bắt buộc của chủ hộ kinh doanh cá thể.

Cụ thể, chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai (khai và nộp thuế theo doanh thu thực tế hàng tháng hoặc hàng quý) sẽ tham gia BHXH bắt buộc từ ngày 1/7.

Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh, nộp thuế theo phương pháp khoán (khai và nộp thuế theo định mức doanh thu một năm), thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc từ ngày 1/7/2027.

Chủ hộ kinh doanh của hộ có đăng ký kinh doanh không thuộc 2 nhóm trên, sẽ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ ngày 1/7/2029.

Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai là những hộ có quy mô lớn, đáp ứng điều kiện nhất định về doanh thu, lao động và chủ động kê khai doanh thu, chi phí để tính thuế phải nộp hàng kỳ.

Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán là những hộ có quy mô nhỏ hoặc vừa, không cần lập sổ sách kế toán mà chỉ nộp thuế theo mức cố định do cơ quan thuế ấn định hàng năm.

Theo thông tin cơ quan thuế cung cấp, năm 2024 có khoảng 80 nghìn hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai và khoảng 2,02 triệu hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán.

Tổng số tiền xử phạt là 260 triệu đồng cho 3 hành vi vi phạm. Hành vi bị xử lý nặng nhất là trích lập dự phòng không đúng quy định pháp luật, với mức phạt tiền 180 triệu đồng. VNI còn bị phạt 50 triệu đồng do chậm giải quyết bồi thường cho khách hàng, và 30 triệu đồng do thông tin, số liệu trong báo cáo không đầy đủ, chính xác.

Trước đó, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm đã công bố kết luận thanh tra tại VNI.

Đối với bảo hiểm sức khoẻ, VNI hạch toán giảm chi phí trích lập dự phòng nghiệp vụ đối với phần nhượng tái bảo hiểm 119 tỷ đồng là chưa hợp với quy định.

Tổng Công ty cổ phần bảo hiểm Hàng không bị xử phạt. (Ảnh: VNI)

Thanh tra còn phát hiện, VNI trích lập dự phòng chưa đầy đủ với một số hợp đồng bảo hiểm, hồ sơ bồi thường. 338 hồ sơ đã giải quyết bồi thường trong năm 2023, tuy nhiên, VNI vẫn thực hiện trích lập dự phòng hơn 1,3 tỷ đồng. 8 hồ sơ bồi thường trích lập dự phòng không tương ứng với số liệu tổn thất. 82 hợp đồng bảo hiểm chưa trích lập dự phòng phí chưa được hưởng.

Bên cạnh đó, hàng trăm hồ sơ bồi thường đã phát sinh thông báo, hoặc yêu cầu bồi thường trong năm 2023, nhưng công ty chưa thực hiện trích lập dự phòng bồi thường.

Đáng chú ý, thời gian xử lý bồi thường và tạm ứng bồi thường cho chủ xe cơ giới chậm so với quy định, có hồ sơ kéo dài hơn 600 ngày.

Kết quả thanh tra cho thấy, khi chọn mẫu 5 hồ sơ theo báo cáo của VNI, thời gian thanh toán bồi thường là rất chậm. Có hồ sơ mất hơn 300 ngày để giải quyết, thậm chí có trường hợp kéo dài tới 544 ngày hoặc 607 ngày, trong khi thời hạn theo quy định chỉ là từ 15 đến 30 ngày.

Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ VNI thực hiện không đúng quy định về trách nhiệm lập và gửi báo cáo của doanh nghiệp bảo hiểm.

Theo báo cáo của VNI, năm 2023 doanh nghiệp này phát sinh doanh thu từ phí bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới là hơn 625 tỷ đồng.Trong đó, doanh thu phí bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe máy là hơn 110 tỷ đồng, của chủ xe ô tô là hơn 514 tỷ đồng.

Số tiền bồi thường cho 66 hồ sơ liên quan đến chủ xe máy vỏn vẹn 4,4 tỷ đồng, còn hơn 1.950 hồ sơ chủ xe ô tô là 104 tỷ đồng. Khoản chi trả cho người mua bảo hiểm xe máy bắt buộc chỉ chiếm khoảng 4% số tiền doanh nghiệp thu được từ loại hình bảo hiểm này.

Việc tạm dừng, chấm dứt, tiếp tục hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng được quy định chi tiết tại Điều 75 Luật BHXH năm 2024.

Cụ thể, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng bị tạm dừng hưởng trong 3 trường hợp: xuất cảnh trái phép; bị Tòa án tuyên bố mất tích; khi không xác minh được thông tin người thụ hưởng.

Từ 1/7, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng bị tạm dừng hưởng trong 3 trường hợp. (Ảnh minh họa)

Theo quy định tại Điểm c Khoản 2 Điều 11 của Luật BHXH năm 2024, định kỳ hằng năm, người thụ hưởng chế độ BHXH qua tài khoản cá nhân mở tại ngân hàng có trách nhiệm phối hợp với cơ quan BHXH hoặc tổ chức dịch vụ được cơ quan BHXH ủy quyền để thực hiện việc xác minh thông tin đủ điều kiện thụ hưởng chế độ BHXH.

Nếu người đang hưởng chế độ BHXH không phối hợp với cơ quan BHXH để xác minh thông tin, khi không xác minh được thông tin thì chế độ BHXH sẽ bị tạm dừng. Đây là điểm khác biệt so với Luật BHXH hiện hành.

Bên cạnh đó, tại Điều 75 Luật BHXH năm 2024 cũng quy định 3 trường hợp chấm dứt việc hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng.

Thứ nhất, người đang hưởng chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết.

Thứ hai, người đang hưởng từ chối hưởng bằng văn bản.

Thứ ba, có kết luận của cơ quan có thẩm quyền về việc hưởng BHXH của người đang hưởng không đúng quy định của pháp luật.

Cũng theo Điều 75 Luật BHXH năm 2024, người bị tạm dừng, chấm dứt hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng có thể được tiếp tục chi trả trong một số trường hợp.

Theo đó, trường hợp bị tạm dừng hưởng vì xuất cảnh trái phép sẽ được tiếp tục hưởng khi người xuất cảnh trái phép trở về.

Trường hợp bị tạm dừng hưởng vì bị Tòa án tuyên bố mất tích và bị chấm dứt hưởng vì bị Tòa án tuyên bố là đã chết sẽ được tiếp tục hưởng khi có quyết định của Tòa án hủy bỏ quyết định tuyên bố mất tích hoặc quyết định tuyên bố là đã chết.

Trường hợp bị tạm dừng hưởng vì không xác minh được thông tin người thụ hưởng sẽ được tiếp tục hưởng khi đã xác minh được thông tin.

Đối với 3 trường hợp trên, khi khôi phục chế độ, lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng sẽ được tiếp tục chi trả bao gồm cả tiền lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng của thời gian chưa nhận.

Ngoài ra, trường hợp bị tạm dừng hưởng do từ chối hưởng bằng văn bản sẽ được tiếp tục hưởng khi người đó có văn bản đề nghị được hưởng lại.

Trường hợp này, lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng được tiếp tục chi trả kể từ thời điểm cơ quan BHXH nhận văn bản đề nghị được hưởng lại; không bao gồm tiền lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng của thời gian chưa nhận do từ chối nhận.

BHXH Việt Nam vừa triển khai việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, mang đến sự tiện lợi tối đa cho người dân khi tham gia BHXH tự nguyện và BHYT theo hình thức hộ gia đình. Theo đó, người dân không còn cần phải trực tiếp đến cơ quan BHXH hay các tổ chức dịch vụ được ủy quyền để thực hiện các thủ tục đăng ký và đóng phí.

Với mục tiêu không ngừng nâng cao chất lượng phục vụ, BHXH Việt Nam đã tích cực đổi mới và cải cách quy trình, cho phép người dân tự tham gia BHXH và BHYT một cách nhanh chóng, dễ dàng thông qua nền tảng trực tuyến. Giờ đây, việc tham gia BHXH tự nguyện và BHYT hộ gia đình trở nên đơn giản hơn bao giờ hết chỉ với vài thao tác trên Cổng Dịch vụ công hoặc ứng dụng trực tuyến của các ngân hàng.

Cụ thể, người dân có thể thực hiện toàn bộ quy trình đăng ký và thanh toán thông qua hai kênh chính sau:

Người dân có thể truy cập và thực hiện các thủ tục trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia.

- Cổng Dịch vụ công: Người dân có thể truy cập và thực hiện các thủ tục trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia tại địa chỉ: https://dichvucong.gov.vn; hoặc Cổng Dịch vụ công BHXH Việt Nam tại địa chỉ: https://dichvucong.baohiemxahoi.gov.vn. Giao diện thân thiện và các bước hướng dẫn chi tiết sẽ giúp người dân dễ dàng hoàn thành các thủ tục.

- Ứng dụng trực tuyến của ngân hàng: Để tăng cường sự tiện lợi, BHXH Việt Nam đã hợp tác với nhiều ngân hàng lớn để tích hợp dịch vụ tham gia BHXH, BHYT trực tiếp trên ứng dụng di động của họ. Người dân hiện có thể thực hiện các giao dịch ngay trên ứng dụng trực tuyến của một trong các ngân hàng sau: Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), Ngân hàng TMCP Quân đội (MB), Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank), Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (Vietinbank). Với thao tác đơn giản, dễ thực hiện, người dân có thể chủ động tham gia và quản lý thông tin bảo hiểm của mình mọi lúc mọi nơi.

Bảng tóm tắt các thủ tục thực hiện trực tiếp trên Cổng Dịch vụ công hoặc ứng dụng ngân hàng.

Đây là một nỗ lực đáng ghi nhận của BHXH Việt Nam trong việc ứng dụng công nghệ thông tin, hướng tới xây dựng một hệ thống BHXH, BHYT hiện đại, thân thiện và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn. Việc triển khai hình thức tham gia trực tuyến này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại cho người dân mà còn góp phần giảm tải áp lực giao dịch trực tiếp tại các cơ quan BHXH, đồng thời đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý.

Quy trình này quy định việc tiếp nhận hồ sơ chi trả các chế độ bảo hiểm thất nghiệp từ Sở Nội vụ, Trung tâm Dịch vụ việc làm, cơ sở đào tạo nghề nghiệp, người sử dụng lao động gửi trên Cổng Dịch vụ công của Bảo hiểm xã hội Việt Nam thuộc Bộ Tài chính, để chi trả các chế độ bảo hiểm thất nghiệp.

Cụ thể, về chế độ trợ cấp thất nghiệp, quy trình tiếp nhận hồ sơ thực hiện như sau:

Bước 1: Tiếp nhận hồ sơ điện tử.

Cán bộ Bộ phận Tiếp nhận và trả kết quả khu vực tiếp nhận danh sách các quyết định, văn bản, thông báo về việc hưởng mới, điều chỉnh, tạm dừng, tiếp tục, chấm dứt, di chuyển, hủy hưởng, thu hồi chế độ trợ cấp thất nghiệp, và bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp, kèm theo bản điện tử các quyết định từ Trung tâm Dịch vụ việc làm, gửi trên Cổng Dịch vụ công của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, và chuyển Phòng Chế độ bảo hiểm xã hội trên phần mềm tiếp nhận và quản lý hồ sơ.

Ảnh minh họa.

Bước 2: Lập danh sách chi trả.

Hằng ngày, cán bộ Phòng Chế độ bảo hiểm xã hội kiểm tra tính chính xác của hồ sơ do Trung tâm Dịch vụ việc làm gửi đến trên phần mềm tiếp nhận và quản lý hồ sơ; đối chiếu thông tin trong quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp với dữ liệu người tham gia đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp và dữ liệu người hưởng chế độ hưu trí, tử tuất đang quản lý.

Nếu khớp đúng, đủ theo quy định, thì cập nhật dữ liệu vào phần mềm quản lý chính sách để theo dõi quá trình hưởng trợ cấp thất nghiệp, và lập danh sách chi trả trợ cấp thất nghiệp trình Giám đốc Bảo hiểm xã hội khu vực ký điện tử, chuyển Phòng Kế hoạch tài chính để chi trả cho người lao động và lưu trữ hồ sơ chi trả theo quy định.

Trường hợp thông tin chưa đúng, chưa đủ, thì trong thời hạn 1 ngày làm việc kể từ khi nhận được hồ sơ, trình lãnh đạo Bảo hiểm xã hội khu vực ký điện tử chuyển Bộ phận Tiếp nhận và trả kết quả khu vực trên phần mềm tiếp nhận và quản lý hồ sơ, gửi Trung tâm Dịch vụ việc làm để bổ sung hồ sơ.

Để thực hiện, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đề nghị Bảo hiểm xã hội khu vực thông báo đến Sở Nội vụ, Trung tâm Dịch vụ việc làm, cơ sở đào tạo nghề nghiệp, người sử dụng lao động danh mục hồ sơ, thời hạn nhận, trả kết quả điện tử trên Cổng Dịch vụ công của Bảo hiểm xã hội Việt Nam theo quy trình này.

Bảo hiểm xã hội khu vực cần phân công rõ trách nhiệm cho từng đơn vị, cá nhân trong quản lý sử dụng tài khoản truy cập phần mềm, và tổ chức thực hiện các bước theo quy trình, đảm bảo chi trả kịp thời, đầy đủ cho người hưởng, phòng chống lạm dụng, trục lợi Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp.

Với các đơn vị thuộc ngành, Bảo hiểm xã hội Việt Nam giao Ban Thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội chủ trì, phối hợp với các đơn vị có liên quan chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức triển khai việc thực hiện quy trình này.

Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng lưu ý, trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật và các quy định được viện dẫn trong quy trình này có sự thay đổi, bổ sung, hoặc được thay thế, thì áp dụng theo văn bản quy phạm pháp luật, quy trình mới.

P.T

Ảnh minh hoạ.

Khi nghiên cứu chế độ, chính sách dành cho cán bộ, công chức, viên chức nghỉ việc do sắp xếp bộ máy theo Nghị định 178/2024/NĐ-CP, một số bạn đọc đã gửi câu hỏi đến Báo Lao động Thủ đô.

Điển hình, ông Nguyễn Hùng Sơn (trú tại Cầu Giấy, Hà Nội) thắc mắc về chính sách đối với người nghỉ hưu trước tuổi quy định tại Điều 7 nghị định này.

Theo đó, Điểm d Khoản 2 Điều 7 Nghị định 178 quy định trường hợp có tuổi đời còn dưới 2 năm đến tuổi nghỉ hưu quy định được hưởng chính sách nghỉ hưu trước tuổi khi có đủ thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc để được hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Ông Sơn hỏi: "Quy định này chưa rõ thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là đủ 20 năm được nghỉ hưu trước tuổi hay là 30 năm đối với nữ, 35 năm đối với nam?".

Bà Nguyễn Thị Nga (trú tại Đống Đa, Hà Nội) cũng có câu hỏi tương tự: "Tôi có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc tính đến ngày 1/7/2025 là 19 năm 9 tháng. Nếu tôi xin nghỉ theo Nghị định 178 thì có được hưởng lương hưu ngay không?".

Về vấn đề này, theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ, việc tính "thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc để được hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội" trong trường hợp trên tùy thuộc vào thời điểm nghỉ hưu của người lao động.

Thứ nhất, đối với trường hợp nghỉ trước thời điểm ngày 1/7/2025 (là thời điểm có hiệu lực của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024) thì áp dụng Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014. Khi đó, thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc để hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật là 20 năm.

Thứ hai, đối với trường hợp nghỉ sau thời điểm ngày 1/7/2025 (là thời điểm có hiệu lực của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024) thì áp dụng Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024. Khi đó, thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc để hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật là 15 năm.

Theo quy định của Luật, các doanh nghiệp bảo hiểm buộc phải thực hiện ghi âm/ghi hình trong tư vấn bảo hiểm. Việc này được cho sẽ phát sinh thêm quy trình, nhưng sẽ gia tăng niềm tin, bảo đảm quyền và lợi ích cho khách hàng.

Chị Nguyễn Mai Trang (30 tuổi) ở Hoài Đức, Hà Nội cho biết, ngày 4/11 khi tham gia một hợp đồng bảo hiểm, chị được tư vấn viên chia sẻ, theo quy định mới của Bộ Tài chính, bắt buộc phải ghi âm một số nội dung trong tư vấn sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư.

Là người tham gia bảo hiểm, chị Trang cảm thấy hài lòng khi được tóm tắt lại thông tin chính yếu của hợp đồng trong quá trình ghi âm.

Các doanh nghiệp bảo hiểm buộc phải thực hiện ghi âm/ghi hình trong tư vấn bảo hiểm. (Ảnh minh họa).

Thực tế đi tư vấn cho khách hàng, anh Tô Huỳnh Quốc Thắng (chuyên viên tư vấn Bảo hiểm nhân thọ Prudential) chia sẻ, khách hàng rất ủng hộ quy định này của cơ quan quản lý Nhà nước, mặc dù thời gian đầu triển khai còn nhiều phản hồi như thời gian ghi âm ngắn, nội dung khá dài, thiếu sót thông tin bị trả về hồ sơ yêu cầu bảo hiểm…

Tính đến thời điểm này, các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ đã đồng loạt triển khai quy định của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 và Thông tư số 67/2023 về việc ghi âm/ghi hình một số nội dung trong tư vấn sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư từ ngày 2/11/2024 sau thời gian thử nghiệm trước đó.

Theo chia sẻ từ Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Prudential, doanh nghiệp đã áp dụng thử nghiệm ghi âm vào quy trình bán hàng từ 15/10/2024 - trước ngày quy định của Luật, tính đến 31/10/2024, tỷ lệ thành công đạt hơn 94%.

Đến nay, triển khai quy định của Luật, các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ bắt buộc phải triển khai ghi âm/ghi hình một số nội dung trong tư vấn sản phẩm bảo hiểm. Thực tế, các công ty bảo hiểm nhân thọ cũng đã có sự chuẩn bị cho việc này, bởi trong quá trình xây dựng Thông tư, họ đã nắm được tinh thần, nên có kế hoạch chủ động chuẩn bị, đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật, công nghệ để đảm bảo việc triển khai vừa đúng quy định, nhưng phải mang tới trải nghiệm tốt nhất cho khách hàng.

Chia sẻ về nội dung này, ông Ngô Trung Dũng - Phó Tổng Thư ký phụ trách Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV), ghi âm/ghi hình trong tư vấn bảo hiểm giúp pháp lý trong ngành bảo hiểm ngày càng hoàn thiện và chỉ mang lại lợi ích tích cực.

Điều này không chỉ giúp khách hàng lấy lại niềm tin với ngành bảo hiểm, mà còn giải quyết được các khúc mắc trước đây hay gặp phải đó là thiếu cơ sở đánh giá chất lượng tư vấn khi nhận được phản ánh của khách hàng về việc bị tư vấn sai sản phẩm... trong khi phía đại lý cũng khẳng định là đã tư vấn đúng, cung cấp đầy đủ thông tin sản phẩm. Nay, quy định ghi âm bắt buộc này sẽ là bằng chứng quan trọng để xác thực, là cơ sở giải quyết những vướng mắc kể trên, mang lại những đánh giá tích cực cho thị trường.

Theo ông Dũng, cả 3 bên (bao gồm doanh nghiệp bảo hiểm, tư vấn viên/đại lý và khách hàng) đều sẽ nhận được lợi ích lâu dài. Mọi thông tin được tư vấn là chính xác và minh bạch, giúp khách hàng hiểu rõ về sản phẩm, các quyền lợi của mình, từ đó nâng cao trải nghiệm của khách hàng, ngăn ngừa các sai phạm trong quá trình tư vấn, giảm thiểu các tranh chấp với công ty bảo hiểm sau này.

Tại Hội nghị, ông Lê Quang Đoàn - Phó Giám đốc BHXH quận Cầu Giấy đã giới thiệu về chính sách BHXH và BHYT, trong đó nhấn mạnh BHXH tự nguyện và BHYT hộ gia đình là hai chính sách quan trọng nhằm mở rộng phạm vi bảo vệ cho các nhóm dân cư ngoài hệ thống BHXH bắt buộc, trong đó có lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở.

Phó Giám đốc BHXH quận Cầu Giấy Lê Quang Đoàn giới thiệu về chính sách BHXH, BHYT tới lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở.

Riêng đối với lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, theo Khoản 2, Điều 5 Nghị quyết số 12/2024/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội, khi tham gia BHXH, BHYT hằng tháng, sẽ được Thành phố hỗ trợ đóng BHXH với mức 234.000 đồng/người/tháng và hỗ trợ đóng BHYT mức 54.000 đồng/người/tháng.

Hiện nay, do đặc thù công việc bán chuyên trách, phần lớn thành viên lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, do đó việc tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình là điều hết sức cần thiết, giúp họ có cơ hội tiếp cận với quyền lợi về hưu trí và tử tuất, hai chế độ bảo hiểm quan trọng nhằm đảm bảo cuộc sống khi về già hoặc trong trường hợp rủi ro; giảm thiểu chi phí khi khám chữa bệnh, đảm bảo họ có thể tiếp cận dịch vụ y tế khi cần thiết mà không phải lo lắng về gánh nặng tài chính.

Tại Hội nghị, lãnh đạo BHXH quận Cầu Giấy đã trả lời những băn khoăn, thắc mắc của lực lượng an ninh trật tự cơ sở. Kết quả, kết thúc Hội nghị, đã có 60 người là thành viên đội an ninh trật tự và người thân của họ đã đăng ký và tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình.

Trước đó, ​ngày 1/7/2024, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết số 12/2024/NQ-HĐND quy định tiêu chí thành lập và tiêu chí số lượng thành viên tổ bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở; nội dung, mức chi hỗ trợ đối với người tham gia lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở trên địa bàn Hà Nội.

Trong đó, quy định mức hỗ trợ đóng BHXH, BHYT hằng tháng cho người tham gia lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự cơ sở chưa tham gia BHXH, BHYT, mức hỗ trợ đóng BHXH là 234.000 đồng/người/tháng, mức hỗ trợ đóng BHYT là 54.000 đồng/người/tháng.

Để triển khai Nghị quyết số 12/2024/NQ-HĐND, BHXH thành phố Hà Nội đã ban hành Công văn số 3343/BHXH-TST ngày 18/7/2024 hướng dẫn BHXH quận, huyện, thị xã quy trình nghiệp vụ để triển khai hỗ trợ mức đóng BHXH, BHYT đối với người tham gia lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở chưa tham gia BHXH, BHYT.

Theo đó, mức hỗ trợ đóng BHYT (theo mức lương mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng, khi Chính phủ thay đổi mức lương cơ sở thì sẽ thay đổi mức đóng BHXH, BHYT tương ứng theo quy định).

Mức đóng BHXH tự nguyện (theo mức chuẩn nghèo khu vực nông thôn hiện nay là 1.500.000 đồng, khi Chính phủ thay đổi mức chuẩn nghèo khu vực nông thôn thì sẽ thay đổi mức đóng BHXH, BHYT tương ứng theo quy định).

Trong đó, người tham gia BHXH tự nguyện được lựa chọn mức thu nhập tháng làm cơ sở đóng BHXH tự nguyện thấp nhất bằng 1.500.000 đồng và cao nhất bằng 46.800.000 đồng.

Theo Khoản 4 Điều 12 Luật BHYT sửa đổi, bổ sung năm 2014, học sinh, sinh viên là đối tượng tham gia BHYT bắt buộc và sẽ được ngân sách Nhà nước hỗ trợ mức đóng (hỗ trợ từ 30% đến 100% mức đóng tùy thuộc nhóm đối tượng ưu tiên).

Theo quy định của Luật BHYT hiện hành, học sinh, sinh viên là đối tượng tham gia BHYT bắt buộc.

Về mức đóng, theo quy định, mức đóng BHYT học sinh, sinh viên bằng 4,5% mức lương cơ sở nhân với số tháng tương ứng thời hạn sử dụng của thẻ BHYT.

Trong đó, ngân sách Nhà nước hỗ trợ 30% mức đóng, phần còn lại (70%) là cá nhân tự đóng. Cụ thể:

Mức đóng: 2.340.000 đồng x 4,5% = 105.300 đồng/người/tháng

Học sinh, sinh viên tự đóng 70%: 105.300 đồng x 70% = 73.710 đồng/người/tháng (tương đương 884.520 đồng/năm).

Ngân sách Nhà nước hỗ trợ 30%: 105.300 đồng x 30% = 31.590 đồng/người/tháng (tương đương 379.080 đồng/năm).

Bên cạnh đó, một số tỉnh, thành phố tiếp tục hỗ trợ thêm từ ngân sách địa phương.

Quyền lợi khi học sinh, sinh viên đi khám chữa bệnh

Khi tham gia BHYT, học sinh, sinh viên sẽ được hưởng 80% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi được hưởng BHYT.

Học sinh, sinh viên sẽ được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh nếu:

+ Khám chữa bệnh tại tuyến xã (Trạm Y tế xã, phường, thị trấn).

+ Tổng chi phí cho một lần khám chữa bệnh thấp hơn 15% mức lương cơ sở (351.000 đồng).

+ Có thời gian tham gia BHYT 5 năm liên tục trở lên và có số tiền cùng chi trả khám chữa bệnh trong năm lớn hơn 6 tháng lương cơ sở (14.040.000 đồng).

Trường hợp đi khám chữa bệnh trái tuyến:

+ Học sinh, sinh viên được hưởng 40% chi phí trong phạm vi quyền lợi hưởng đến khi điều trị nội trú tại bệnh viện tuyến Trung ương.

+ Học sinh, sinh viên được hưởng 100% chi phí trong phạm vi quyền lợi hưởng khi điều trị nội trú tại bệnh viện tuyến tỉnh.

+ Học sinh, sinh viên được hưởng 100% chi phí trong phạm vi quyền lợi hưởng khi điều trị ngoại trú, nội trú tại bệnh viện tuyến huyện.

Nếu người lao động bị nợ bảo hiểm xã hội, thiếu thời gian tham gia bảo hiểm xã hội theo quy định nhưng đã đủ tuổi nghỉ hưu... thì có thể tự đóng thời gian còn thiếu này để được hưởng chế độ hưu trí hay không là vấn đề nhiều người lao động chưa hiểu rõ. Vì vậy, tại nhiều cuộc đối thoại, giao lưu trực tuyến, nhiều người lao động đã mong được giải đáp về nội dung này.

Chị Nguyễn Thu Hà, Phó Chủ tịch Công đoàn Trường Tiểu học Đền Lừ hỏi trong trường hợp người lao động bị nợ bảo hiểm xã hội thì có thể tự đóng tiếp để hưởng lương hưu không?

Anh Cao Văn Dũng, Công ty Cổ phần Cơ điện thiết bị công nghiệp Hà Đô muốn biết khi người lao động đủ tuổi nghỉ hưu nhưng mới đóng bảo hiểm xã hội được 10 năm thì cần làm gì để được hưởng chế độ hưu trí?

Chị Nguyễn Phương Thảo, Công đoàn Trường Tiểu học Vĩnh Hưng có người bạn sinh năm 1983 đang là lao động tự do và đang có nhu cầu tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, vậy mức đóng, thời gian đóng và chế độ hưởng lương hưu thế nào?

Còn anh Đỗ Hồng Thanh, Công ty TNHH MTV Nước sạch Hà Nội cho biết anh sinh năm 1966, đã đóng bảo hiểm xã hội 37 năm, anh Thanh muốn biết nếu năm nay muốn về hưu thì có được không và có bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu không...

Người lao động có thể tự đóng thời gian bảo hiểm xã hội còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu. Ảnh: Hoàng Phúc.

Trả lời cho người lao động, bà Dương Thị Minh Châu, Trưởng phòng Truyền thông, Bảo hiểm Xã hội Hà Nội cho biết, với trường hợp chị Nguyễn Thu Hà hỏi, người lao động hoàn toàn có thể tự đóng thời gian tham gia bảo hiểm xã hội còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu. Theo bà Châu, tại tất cả các đơn vị nợ đóng bảo hiểm xã hội, nếu người lao động đủ tuổi nghỉ hưu mà số năm đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ, thì sẽ trừ đi thời gian nợ.

Có 4 loại hình đơn vị đang nợ bảo hiểm xã hội như: Đơn vị đang làm thủ tục phá sản; đơn vị đã có Quyết định phá sản của Tòa án; đơn vị không còn hoạt động kinh doanh tại địa chỉ đã đăng ký; đơn vị không có người đại diện theo pháp luật.

Theo bà Dương Thị Minh Châu, với thời gian nợ này, nhưng người lao động có thể đóng một lần cho những năm còn thiếu (bảo hiểm xã hội tự nguyện) nếu có trên 10 năm tham gia bảo hiểm xã hội, nếu thiếu không quá 6 tháng thì tham gia bảo hiểm xã hội dạng tham gia bắt buộc. Sau khi tham gia, người lao động được giải quyết chế độ hưu trí ngay tại thời điểm đóng đủ tiền 20 năm đóng bảo hiểm xã hội.

Nếu như sau này đơn vị khi giải quyết chế độ phá sản xong và đóng bù lại cho người lao động quãng thời gian nợ thì số tiền này sẽ không được hoàn trả nhưng thời gian và số tiền này sẽ được cộng vào và điều chỉnh vào tỷ lệ hưởng lương hưu, bắt đầu kể từ thời điểm hưởng.

Với băn khoăn của anh Cao Văn Dũng, bà Dương Thị Minh Châu cho biết, trong trường hợp này người lao động có thể đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp trước.

Sau đó, khi người tham gia bảo hiểm xã hội đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định mà thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội còn thiếu, nếu có nguyện vọng thì tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện cho những năm còn thiếu để hưởng lương hưu.

Giải đáp cho chị Nguyễn Phương Thảo, bà Dương Thị Minh Châu cho biết, bạn chị Thảo có thể tham gia trực tiếp tại cơ quan bảo hiểm xã hội, với mức đóng hằng tháng là 22% trên mức lương chuẩn nghèo là 1,5tr đồng. Phương thức đóng có thể đóng tiền mặt hoặc qua app ngân hàng...

Bà Châu cũng cho biết, với trường hợp chị Thảo hỏi, người lao động có thể hưởng lương hưu. Nếu thiếu thời gian đóng bảo hiểm xã hội thì có thể đóng một lần để hưởng cho các năm còn thiếu. Khi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, người tham gia cũng nhận được nhận nhiều sự hỗ trợ của Nhà nước và cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ tư vấn kỹ cho người lao động có nhu cầu.

Với băn khoăn của anh Đỗ Hồng Thanh, bà Dương Thị Minh Châu cho biết, trường hợp nam sinh năm 1966, đã đóng bảo hiểm xã hội 37 năm, người lao động sẽ được nghỉ hưu vào 12/2028. Trường hợp người lao động muốn về hưu sớm, phải đi giám định y khoa, nếu bị suy giảm khả năng lao động 61% trở lên mới đủ điều kiện giải quyết hưu trí (đối với trường hợp công việc không nằm trong hạng mục độc hại).

Còn theo Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội đang được trình Quốc hội xem xét, đối với trường hợp có dư số năm đóng bảo hiểm xã hội, trên độ tuổi nghỉ hưu, sau khi hết 62 tuổi vẫn tiếp tục làm việc thì mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội sẽ được trả thêm 2 tháng lương. Người lao động không được bù trừ giữa tuổi và thời gian tham đóng bảo hiểm xã hội, vẫn phải đủ 2 yếu tố là tuổi về hưu và đủ năm đóng bảo hiểm xã hội mới được hưởng chế độ hưu trí.

Phương Thảo

Nghị quyết số 27-NQ/TW quy định bãi bỏ “mức lương cơ sở” khi thực hiện cải cách chính sách tiền lương. Như vậy, theo lộ trình thực hiện, từ 1/7/2024, sẽ không còn “mức lương cơ sở” để làm căn cứ điều chỉnh tiền lương đóng bảo hiểm xã hội để tính lương hưu và tính hưởng một số chế độ bảo hiểm xã hội.

Thay cho mức lương cơ sở, Chính phủ đưa ra mức tham chiếu và vấn đề này đang được cán bộ, công chức, viên chức, người lao động đặc biệt quan tâm.

Theo dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) được trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 7, mức tham chiếu là mức tiền do Chính phủ quy định dùng để tính mức đóng, mức hưởng một số chế độ bảo hiểm xã hội trong Luật này.

Mức tham chiếu được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng, tăng trưởng kinh tế và phù hợp với khả năng của ngân sách Nhà nước, Quỹ bảo hiểm xã hội.

Quốc hội thảo luận về dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi). Ảnh: Quốc hội

Do đây là nội dung mới được đặt ra, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ quan tâm đánh giá tác động và nghiên cứu bổ sung nguyên tắc cụ thể xác định mức tham chiếu trong dự thảo Luật, theo hướng bảo đảm tuân thủ quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết số 28-NQ/TW;

Đồng thời, giao Chính phủ hằng năm báo cáo Quốc hội về việc xây dựng và tổ chức thực hiện mức tham chiếu này đối với các chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế;

Quy định căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của khu vực doanh nghiệp ít nhất bằng 70% tổng tiền lương và các khoản thu nhập khác có tính chất lương của người lao động theo tinh thần Nghị quyết số 28-NQ/TW để hài hòa với khu vực Nhà nước sau cải cách tiền lương, bảo đảm mọi người lao động khi về già có mức lương hưu đủ sống, không thấp hơn mức sống tối thiểu.

Thảo luận về nội dung này, đại biểu Quốc hội Trần Thị Thu Phước (Đoàn tỉnh Kon Tum) đề nghị cần có sự đánh giá một cách toàn diện và kỹ càng hơn, vì sau cải cách tiền lương thực tế thì tiền lương đóng bảo hiểm xã hội từ ngày 1/7/2024 trở đi đối với người thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định đều tăng. Do vậy cần nghiên cứu tính toán, điều chỉnh lại mức tham chiếu tính bảo hiểm xã hội cho phù hợp hơn.

Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hải Dương Nguyễn Thị Việt Nga phân tích, dự thảo Luật quy định mức tham chiếu để thay cho mức lương cơ sở đang là một căn cứ để tính bảo hiểm hiện nay.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị định kỳ thời gian điều chỉnh mức tham chiếu. Ảnh: Quốc hội

Mức tham chiếu do Chính phủ quy định để tính mức đóng, mức hưởng chế độ bảo hiểm và mức tham chiếu được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng, tăng trưởng kinh tế và phù hợp với khả năng của ngân sách Nhà nước, của Quỹ bảo hiểm xã hội.

“Quy định như vậy theo tôi rất kịp thời và đồng bộ với việc chúng ta dự kiến cải cách tiền lương vào tháng 7 tới đây và một số yêu cầu về mức tham chiếu được đưa ra trên chỉ số giá tiêu dùng tăng trưởng kinh tế cũng rất phù hợp.

Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi của người hưởng các chế độ bảo hiểm, theo tôi nên xem xét quy định ở trong Luật định kỳ thời gian để điều chỉnh mức tham chiếu”, đại biểu nói.

Cụ thể, quy định chu kỳ hằng năm hoặc chu kỳ 2 năm một lần. Việc quy định kỳ điều chỉnh mức tham chiếu sẽ nâng cao tính trách nhiệm của các cơ quan và đảm bảo xem xét quyền lợi về bảo hiểm xã hội của người được thụ hưởng thường xuyên, kịp thời.

“Khi đến hạn định kỳ điều chỉnh thì chúng ta có thể xem xét điều chỉnh cho phù hợp, có thể là cao hơn, có thể thấp hơn nhưng cũng có thể là vẫn bằng với mức đang đóng”, theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga.

Phát biểu tiếp thu ý kiến đại biểu tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung giải thích, bản chất mức tham chiếu là một khái niệm mới thay thế cho mức lương cơ sở. Mức tham chiếu thực chất tính trên cơ sở tăng trưởng kinh tế CPI và trên thực tiễn thu, chi, thay cho mức lương cơ sở.

Theo Bộ trưởng, nếu thời gian tới Nghị quyết 27 còn, chưa bãi bỏ ngay, mức lương cơ sở hiện nay là 1,8 triệu đồng thì tiếp tục sử dụng, nếu sau Nghị quyết 27 nâng lên một bước nữa, mấy chục phần trăm chẳng hạn thì đó cũng vẫn là mức lương cơ sở và đó là tham chiếu...

Phương Thảo

Nhằm tạo điều kiện để nhân dân trên địa bàn tiếp cận các dịch vụ xã hội một cách thuận lợi, quận Tây Hồ đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc thực hiện đợt tuyên truyền cao điểm vận động người dân đăng ký nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng qua phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt kết hợp với rà soát, xác minh, đồng bộ dữ liệu thông tin người hưởng với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Lực lượng chức năng phường Xuân La, quận Tây Hồ hướng dẫn người dân làm thủ tục đăng ký mở thẻ, cập nhật thông tin dữ liệu quốc gia về dân cư.

Phó Chủ tịch UBND quận Tây Hồ Bùi Thị Lan Phương cho biết, thực hiện Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ việc chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030 (Đề án 06) và Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 của Thủ tướng Chính phủ về “Đẩy mạnh thực hiện chi trả lương hưu, trợ cấp Bảo hiểm xã hội không dùng tiền mặt qua hệ thống ngân hàng”…, UBND quận đã xây dựng và triển khai đến tất các đơn vị, tổ chức đoàn thể trên địa bàn.

Theo đó, quận Tây Hồ đã tập trung tuyên truyền tới toàn bộ cấp ủy Đảng, chính quyền, cán bộ, đảng viên, đặc biệt chú trọng tuyên truyền để người hưởng lương, trợ cấp bảo hiểm xã hội nắm được chủ trương, phương thức triển khai, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

UBND quận đã phân rõ trách nhiệm của từng cá nhân, tập thể, các đơn vị có liên quan trong việc thực hiện các nội dung của kế hoạch theo phương châm: Đảm bảo đơn giản, thuận lợi, dễ tiếp cận, dễ sử dụng và phù hợp với nhóm người thụ hưởng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội; việc chi trả lương hưu và trợ cấp Bảo hiểm xã hội không dùng tiền mặt phải đảm bảo tính công khai, minh bạch, đúng với các quy định hiện hành…

Những ngày này, bất kể nắng hay mưa, lực lượng chức năng các phường trên địa bàn quận Tây Hồ vẫn “đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà” để thu thập thông tin, hồ sơ mở tài khoản ngân hàng cho người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng.

Theo thống kê của UBND quận Tây Hồ, tính đến 30/4/2024, trên địa bàn quận có 19.423 người được hưởng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội, trong đó, 10.538 người đã có thẻ ATM, đạt 54,26%; 8.895 người nhận tiền mặt, chiếm 45,7%. Theo Kế hoạch số 146/KH-UBND của UBND Thành phố, trong tháng 5/2024, các đơn vị chức năng quận Tây Hồ phấn đấu 100% số người được hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội chuyển đổi hình thức chi trả bằng tiền mặt sang không dùng tiền mặt.

N.Hoa

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) đang lấy ý kiến xây dựng dự thảo Luật Việc làm (sửa đổi). Trong đó, cùng với quy định bổ sung một số đối tượng phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp, cơ quan soạn thảo còn đề xuất thay đổi một số nhóm không phải tham gia.

Theo dự thảo, bổ sung một số nhóm tham gia bảo hiểm thất nghiệp gồm: Người lao động có giao kết hợp đồng lao động xác định thời hạn từ 1 tháng trở lên; người làm việc không trọn thời gian, có tổng mức tiền lương trong tháng bằng, hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất bằng một nửa mức lương tối thiểu tháng vùng cao nhất do Chính phủ công bố.

Nhóm nữa là người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn Nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp tại công ty và công ty mẹ, người quản lý điều hành hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có hưởng tiền lương.

Đồng thời, thêm nhóm không phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp, bao gồm: Người lao động đang làm việc theo hợp đồng thử việc; người đã nghỉ hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng; người đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng chưa hưởng; người giúp việc gia đình. Trong khi đó, luật hiện hành quy định các trường hợp không phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp là người đang hưởng lương hưu, giúp việc gia đình.

Người lao động làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội. Ảnh minh họa.

Bên cạnh đó, nhằm góp phần mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp, ở lần sửa đổi này, cơ quan soạn thảo đã đề xuất thêm quyền lợi cho người lao động thất nghiệp. Cụ thể, theo Khoản 1 Điều 96 dự thảo Luật, các chế độ bảo hiểm thất nghiệp được Bộ LĐTBXH đề xuất đã được bổ sung thêm 2 chế độ so với quy định hiện hành. Đó là, hỗ trợ người lao động tham gia đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề và đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia; hỗ trợ người sử dụng lao động khi sử dụng người lao động là người khuyết tật.

Như vậy, nếu dự thảo được thông qua thì người lao động thất nghiệp sẽ được hưởng 5 chế độ bảo hiểm thất nghiệp, trong đó có 3 chế độ hiện hưởng, bổ sung thêm 2 chế độ mới, và bỏ 1 chế độ so với hiện hành. Theo đó, các chế độ bảo hiểm thất nghiệp gồm: Trợ cấp thất nghiệp; hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm; hỗ trợ người sử dụng lao động đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm cho người lao động; hỗ trợ người lao động tham gia đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề và đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia; hỗ trợ người sử dụng lao động khi sử dụng người lao động là người khuyết tật.

Căn cứ tình hình kết dư Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp, Chính phủ quy định việc hỗ trợ tiền mặt, hỗ trợ đóng bảo hiểm thất nghiệp và các hỗ trợ khác trong trường hợp khủng hoảng hoặc suy thoái kinh tế, thiên tai, hỏa hoạn, địch họa hoặc dịch bệnh nguy hiểm.

So với Luật Việc làm hiện hành, dự thảo Luật đã bỏ chế độ hỗ trợ học nghề. Thực tế, chính sách này những năm qua chưa thu hút được số lượng lớn lao động tham gia.

Theo Bộ LĐTBXH, giai đoạn 2015 - 2023, cả nước có 256.350 người được hỗ trợ học nghề, bình quân 28.483 người/năm. Chế độ hỗ trợ học nghề theo quy định của Luật Việc làm mới chỉ tập trung giải quyết được nhu cầu học nghề cho người thất nghiệp, mà chưa có giải pháp hỗ trợ cho người lao động được đào tạo, phát triển kỹ năng nghề hoặc nâng cao trình độ kỹ năng nghề cho người lao động.

Vì thế, cơ quan soạn thảo đề xuất sửa đổi thành chế độ hỗ trợ tham gia đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề cho người lao động.

Theo số liệu thống kê của Bộ LĐTBXH, tính đến hết tháng 3/2024 số người tham gia bảo hiểm thất nghiệp ước đạt 14,244 triệu người, tăng 1,67% so với cùng kỳ năm 2023. Trong tháng 4/2024, cả nước có 48.821 người có quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp, giảm 19,1% so với cùng kỳ năm 2023. Tính chung 4 tháng đầu năm, có hơn 208.000 người hưởng chế độ này, giảm 9% so với cùng kỳ năm 2023.

P.Diệp