Văn bản hợp nhất đã làm rõ vị trí pháp lý của Văn phòng đăng ký đất đai trong hệ thống quản lý nhà nước về đất đai. Theo đó, đây là tổ chức thực hiện đăng ký đất đai, trực thuộc cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh, hoạt động theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập.

Theo quy định, Văn phòng đăng ký đất đai là tổ chức thực hiện đăng ký đất đai, đồng thời là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh. Đơn vị này có chức năng đăng ký đất đai; cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ hồng); đo đạc, chỉnh lý, lập bản đồ địa chính; xây dựng, quản lý, vận hành và khai thác hệ thống thông tin đất đai. Bên cạnh đó, Văn phòng đăng ký đất đai còn cung cấp các dịch vụ công về đất đai và hỗ trợ công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này tại địa phương.

Văn phòng đăng ký đất đai là tổ chức thực hiện đăng ký đất đai, trực thuộc cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh. (Ảnh minh họa)

Về nhiệm vụ, Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện đăng ký đất đai đối với đất do Nhà nước giao quản lý; đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; đăng ký biến động đất đai khi có thay đổi về quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất. Đồng thời, đơn vị này thực hiện đo đạc, chỉnh lý, lập và trích lục bản đồ địa chính; cấp, đính chính, thu hồi, hủy sổ hồng và hủy kết quả đăng ký biến động theo quy định pháp luật.

Ngoài ra, Văn phòng đăng ký đất đai có trách nhiệm kiểm tra mảnh trích đo bản đồ địa chính thửa đất; kiểm tra, xác nhận sơ đồ tài sản gắn liền với đất do tổ chức, cá nhân cung cấp để phục vụ công tác đăng ký, cấp sổ hồng; thực hiện đăng ký các biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định.

Về tổ chức bộ máy, Văn phòng đăng ký đất đai gồm các phòng chuyên môn và các Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai. Các Chi nhánh được đặt tại đơn vị hành chính cấp huyện hoặc theo khu vực; trường hợp đáp ứng đủ tiêu chí theo quy định của pháp luật, Chi nhánh có thể được thành lập các phòng chuyên môn và thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Theo Nghị định, Văn phòng đăng ký đất đai và các Chi nhánh có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, được mở tài khoản và hoạt động theo quy định đối với đơn vị sự nghiệp công lập; việc hạch toán tài chính thực hiện theo quyết định của UBND cấp tỉnh.

Nguồn tài chính của Văn phòng đăng ký đất đai và các Chi nhánh gồm kinh phí do ngân sách nhà nước bảo đảm theo quy định; nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp như phí, lệ phí theo pháp luật về phí và lệ phí, thu từ cung cấp dịch vụ công về đất đai và các nguồn thu hợp pháp khác.

Đối với thủ tục đăng ký, cấp sổ hồng, đơn vị được thu phí thẩm định hồ sơ, bao gồm việc kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ, sự thống nhất về nội dung thông tin giữa các giấy tờ và các điều kiện đăng ký, cấp sổ hồng theo quy định. Đối với các công việc còn lại trong thủ tục hành chính về đất đai, mức thu dịch vụ được thực hiện theo giá cung cấp dịch vụ công do UBND cấp tỉnh ban hành.

Nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc ban hành quy chế phối hợp giữa Văn phòng đăng ký đất đai, các Chi nhánh với cơ quan quản lý đất đai cấp xã, UBND cấp xã, cơ quan tài chính, cơ quan thuế và các cơ quan, đơn vị liên quan, nhằm bảo đảm việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ được thống nhất, hiệu quả và đúng quy định pháp luật.

Qua đó, tạo lập cơ chế phối hợp đồng bộ, thông suốt từ cấp tỉnh đến cơ sở trong quản lý đất đai; khắc phục tình trạng chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan; rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Việc phân định rõ vai trò, trách nhiệm của từng cơ quan cũng góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, bảo đảm công khai, minh bạch trong đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận và quản lý dữ liệu đất đai, qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn.