Yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao

Tại Hội thảo “Nghị quyết số 57-NQ/TW và 68-NQ/TW: Nền tảng để doanh nghiệp tư nhân đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”, ông Vũ Chí Thành - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng FPT Polytechnic nhấn mạnh: Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược, là động lực then chốt nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Song song với đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị đã khẳng định vai trò quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân. Lực lượng hiện có hơn 940 nghìn doanh nghiệp và trên 5 triệu hộ kinh doanh, đóng góp khoảng 50% GDP và tạo việc làm cho 82% lực lượng lao động.

Ông Vũ Chí Thành - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng FPT Polytechnic.

Tuy nhiên, theo ông Vũ Chí Thành, năng lực thực thi, đặc biệt trong triển khai và làm chủ công nghệ, của doanh nghiệp tư nhân vẫn còn hạn chế - hơn 98% doanh nghiệp hiện nay là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo chia sẻ từ đại diện Bộ Giáo dục & Đào tạo, Việt Nam hiện mới có khoảng 500.000 nhân lực công nghệ, trong khi nhu cầu có thể lên tới 2 triệu lao động công nghệ thông tin vào năm 2030.

Như vậy, chúng ta đang đối mặt với khoảng trống lên tới 1,5 triệu nhân lực công nghệ, đặc biệt trong các lĩnh vực chiến lược như AI, dữ liệu lớn, an ninh mạng. Đây chính là một trong các “điểm nghẽn” lớn cản trở khu vực kinh tế tư nhân bứt phá, trở thành lực lượng nòng cốt đúng như kỳ vọng của Đảng và Nhà nước.

Trong bối cảnh đó, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng FPT Polytechnic cho rằng, giáo dục nghề nghiệp đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ sinh thái nhân lực của quốc gia. Bởi giáo dục nghề nghiệp có những lợi thế rất rõ ràng như đào tạo tinh - gọn - thời gian ngắn, bám sát nhu cầu thực tế. Tập trung kỹ năng thực hành, giúp người học làm việc được ngay. Khả năng thích ứng nhanh với sự thay đổi của công nghệ và thị trường. Đặc biệt phù hợp với doanh nghiệp nhỏ, vừa và doanh nghiệp tư nhân - lực lượng chiếm đa số trong nền kinh tế

“Nhiều quốc gia phát triển đã đặt giáo dục nghề nghiệp và đào tạo kỹ năng ở vị trí quan trọng. Đây không phải là “lối đi phụ”, mà là một trụ cột song hành cùng các hệ thống giáo dục khác trong việc phát triển nguồn nhân lực, xây dựng năng lực cạnh tranh quốc gia”, ông Vũ Chí Thành chia sẻ.

Thực tiễn từ mô hình giáo dục nghề nghiệp trong lòng doanh nghiệp

Trên tinh thần quán triệt Nghị quyết 57, Tập đoàn FPT đã định hướng chiến lược tập trung đầu tư dài hạn vào các công nghệ chiến lược và công nghệ lõi, coi đây là nền tảng cho phát triển bền vững của doanh nghiệp và đóng góp thiết thực cho đất nước.

Theo đó, FPT đã thành lập Ban Chỉ đạo Công nghệ Chiến lược, tập trung vào năm lĩnh vực trọng tâm gồm: Quantum AI (trí tuệ nhân tạo và an ninh mạng lượng tử), UAV (thiết bị bay không người lái), Data (Dữ liệu), Cyber Security (an ninh mạng) và Công nghệ đường sắt. Đây không chỉ là một quyết định tổ chức, mà là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa cam kết làm chủ công nghệ lõi, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ quốc gia và toàn cầu.

Kế thừa hệ sinh thái và năng lực công nghệ của FPT, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic triển khai mô hình “trường học trong lòng doanh nghiệp”, với triết lý xuyên suốt “Thực học - Thực nghiệp”. Nhà trường tập trung đào tạo nhân lực thực chiến cho các ngành công nghệ và kinh tế số: Trí tuệ nhân tạo (AI), Công nghệ Chip & Bán dẫn, Công nghệ thông tin, xử lý dữ liệu, Marketing số, Thiết kế đồ hoạ…

“100% sinh viên được tham gia thực tập tại các doanh nghiệp trong và ngoài nước ngay khi ngồi trên ghế nhà trường, qua đó sớm tiếp cận môi trường làm việc thực tế và yêu cầu của thị trường lao động; 97,7% sinh viên có việc làm ngay sau khi tốt nghiệp”, ông Vũ Chí Thành cho biết. Những con số này cho thấy hiệu quả rõ nét của mô hình đào tạo gắn với thực tiễn, của mô hình giáo dục khi được đặt đúng vị trí trong hệ sinh thái doanh nghiệp - công nghệ - thị trường.

Từ thực tiễn triển khai, đại diện FPT Polytechnic cũng đề xuất: Cần sớm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng về phát triển nguồn nhân lực số bằng những cơ chế, chính sách triển khai mang tính thực hành cao đối với giáo dục nghề nghiệp, đặc biệt là cơ chế linh hoạt trong xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức dạy - học và đánh giá kết quả theo chuẩn kỹ năng số của thị trường lao động.

Mở rộng cơ chế để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào đào tạo nghề, từ xây dựng chương trình, đánh giá chuẩn đầu ra đến đặt hàng đào tạo, nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ. Đổi mới cách tiếp cận về chuẩn đầu ra của người học, coi trọng năng lực thực hành, khả năng triển khai công nghệ, thích ứng nhanh với chuyển đổi số - những yếu tố quyết định năng suất và sức cạnh tranh của doanh nghiệp tư nhân trong nền kinh tế số.

Theo ông Vũ Chí Thành, Nghị quyết 57 và Nghị quyết 68 đã mở ra một tầm nhìn chiến lược rất rõ ràng cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế tư nhân trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, nguồn nhân lực có khả năng làm chủ và sáng tạo công nghệ chính là yếu tố quyết định, và giáo dục nghề nghiệp giữ vai trò đặc biệt quan trọng.